Etlik piliç yetiştiriciliğinde civcivlerin ihtiyaçları - Onur Çelikörs
Kedi Köpek Süt Sığırı At

Etlik piliç yetiştiriciliğinde civcivlerin ihtiyaçları


Başarılı bir yetiştiricilik için civciv ve piliç döneminde bakım, besleme ve büyütme teknikleri önem taşır. Kuluçkadan yeni çıkan civcivler, çevre koşullarına oldukça duyarlıdır. Bu nedenle ve özellikle ilk haftalarda özel bakım isterler. Civcivleri getiren aracın çiftliğe girerken mutlaka dezenfekte edilmiş olması gerekir. Civcivlerin taşındığı kutular yıkanabilir maddelerden değilse derhal imha edilmeli, civcivler ısıtıcıların yanına yavaş yavaş bırakılmalıdır.

Etlik civciv ve piliç yetiştirilmesi için temiz ve uygun bir ortam gerekir. Bu ortam; sıcaklık, aydınlatma, havalandırma, rutubet, sıklık gibi faktörlerden oluşur. Etlik piliçlerin enerji ihtiyacı fazladır. Civciv kümese alınır alınmaz ilk 3 saatte % 8,5-10’luk şekerli su verilir. İçme sularına uygun vitaminler katılmalıdır.

Yer İhtiyacı

İyi bir yetiştirici, kümesine koyacağı civcivlerin sayısını ve vereceği zayiatı düşünerek yer ihtiyacını hesaplamak zorundadır. Pek çok yetiştirici sıkışık yetiştirme sonucunda bir örnek olmayan bir sürü elde etmektedir. Kalabalık kümeslerde gelişme yavaşlar, ölümler artar. En uygunu kesim çağında m²’ye 14-18 adet piliç çıkışı olacak şekilde kapasite belirlenmesidir. Başlangıçta kümes ısıtmayı kolaylaştıracak şekilde perdelerle bölünmelidir.

Yem ve Su İhtiyacı

Civcivler kuluçkadan çıktıktan en geç 24-48 saat sonra yem yemeye ve su içmeye başlamış olmalıdır. Bu süre ne kadar kısa olursa civciv zaiyatı o kadar az olur. Civcivlere ilk günlerde el sulukları ile su, el yemlikleri ile yem verilir. Suluklara günde iki kez taze su konulur. Daha sonra günde bir defa yeterlidir. Civcivlerin ilk haftasında civciv başına 2 cm, 15 günden sonra 2,5 cm suluk kenar uzunluğu hesap edilir.

Yedi günlüğe kadar her 20 civciv için bir civciv suluğu da bulundurulmalıdır. Su sıcaklığının 17-22°C olması tavsiye edilir. Civciv yemlikleri plastik ise 50-60 hayvana bir yemlik yeterlidir. Otomatik yemlikler ve uzun yemlikler kullanılıyorsa civciv başına 4 cm yemlik mesafesi ayarlanmalıdır. Sonra bu aralık 10 cm’ye çıkarılmalıdır. Tüp yemliklerde bir yemlikten 25-30 piliç yem yiyebilir.

Sıcaklık

Tavuklar sabit vücut ısısına sahip hayvanlar olup, ter bezleri olmadığından vücut ısılarını çevre ısısına uyduramazlar. Bunun için kümes ısısının fazla farklılık göstermemesi gerekir. Kümesin ısısı perde sistemi ile alan daraltılarak soba veya radyanlar kullanılarak sağlanmalıdır. Civciv koyacağımız kümesin, kümes ve civciv seviye sıcaklıkları aşağıdaki gibi olmalıdır.


Kümes ısısına bağlı olarak civciv-piliçlerin davranışları değişiklik gösterir. Aşağıdaki şekilde görüleceği üzere kümeste ısı çok düşük ise, civcivler ısıtıcının altında birbirlerine sokularak kümeler oluşturur, sıkışık bir durumda bulunurlar (A). Isı çok yüksek ise, civcivler ısı kaynağından uzaklaşmış, ısıtıcıların altında geniş bir boşluk kalmıştır (B). Civcivler kümesin belirli alanlarını boş bırakmış, ısıtıcıların bir tarafında sıkışıp kalmışsa hava ceryanı var demektir (C). Civcivler tüm kümes alanına eşit olarak dağılmış iseler, bu durum uygun bir kümes ısısının göstergesidir (D).


Nem

Kuru havada kümeste tozlaşma fazla olur. Bunun önüne geçmek için duvarlara su püskürtülebilir. Böylece nem oranı artar, kümeste rutubetin %60 olması iyidir. Fazla nemli olması da zararlıdır. Özellikle altlığın rutubeti çok önemlidir. Hayvanların altının ıslak olması tavsiye edilmez. Bir çok hastalık altlıkla bulaşır.

Havalandırma

Tavukların ter bezi yoktur. Vücuttan su, idrar ve solunum yoluyla atılır. Bu nedenle kümesin nemi artar, havası bozulur. Kümeste amonyak kokusu oluşur. Bu koku genizde yanma, gözlerde yaşarma yapar. Civcivlerin kümese geldiği ilk iki gün hava bacaları ve pencereler kapalı bulunmalıdır. 3 günden sonra, koku hissedilince havalandırma yapılır. Havalandırma, kümes sıcaklığını bozmayacak şekilde dikkatlice yapılmalıdır. Havalandırma sırasında civciv ve piliçler üzerinde hava cereyanı olmamasına dikkat edilmelidir.

Tamamen kapalı kümeslerde, termostatlı vantilatörler havalandırmayı sağlar. Açık kümeslerde perde ve kepenkler günde birkaç kez açılıp kapatılır. Civcivler 2-3 haftalık olunca perdeler kaldırılır. Kümese vantilatör konulacaksa, 12 metreden dar kümeslerde sadece soğuk tarafa bakan duvara konulur. Hava giriş delikleri öbür duvara açılır. 12 metreden geniş kümeslerde her iki duvara da vantilatör konulur.

Aydınlatma

Etlik civciv ve piliçlerin daha kısa bir zaman içerisinde büyümelerini sağlamak için aydınlatma gereklidir. Işık şiddeti ilk 10 gün metrekareye 4-5 watt olmalı, daha sonra metrekareye 2-2,5 watt'tan fazla olmamalı ve kümesin her yerinde eşit bir aydınlatma yapacak kadar olmalıdır. Ampullerin yerden yüksekliği 2 metre kadar olmalı ve düşük wattlı çok sayıda ampulle aydınlatma tercih edilmelidir.

Elektrik kesilmelerinde yığılmaların önlenmesi için alıştırma amacıyla; geceleri 1 saatlik karartma dışında tam aydınlatma uygulanmalıdır. Bu karartma esnasında gaz feneri ve gaz lambası veya düşük wattlı mavi boyalı tek bir ampul yakılabilir.
Yayını paylaş:
author

Hakkımda

Ben Veteriner Hekim Onur Çelikörs, 1989 yılında Ankara'da dünyaya geldim. Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi'nden 2011 yılında mezun oldum ve yüksek lisansımı 2014 yılında Zootekni Anabilim Dalı'nda tamamlayarak Ziraat Yüksek Mühendisi unvanı aldım. Askerlik görevimi yerine getirdikten sonra, Ankara Üniversitesi Veteriner Fakültesi'nde başladığım Veteriner Hekimliği eğitimimi 2020 yılında tamamladım. Bu web sitesinde hayvan sağlığı ve hayvansal üretim konularında yazılarımı yayınlıyorum.

0 yorum:

Yorum Gönder