Etçi damızlık piliçlerin bakımı ve beslenmesi - Onur Çelikörs
Kedi Köpek Süt Sığırı At

Etçi damızlık piliçlerin bakımı ve beslenmesi


Etçi damızlık piliç yetiştiriciliğinde bir kümeste 500-1500 arasında piliç bulunmalıdır. Büyük kümesler bölmelere ayrılarak büyütme yapılır. Yer tipi kümeslerde metrekareye 3-4 erkek veya 5-6 dişi piliç konulabilir. Kümes 2/3 ızgara tipinde ise metrekareye 4-5 erkek veya 6-7 dişi piliç konulabilir. Kümeste yemlikler ve suluklar hayvanların sırt hizasında olmalıdır. Hayvanlar büyüdükçe bu yükseklik ayarlanır. Oluk tip yemliklerde her piliç için 8-12 cm yemlik boyu hesaplanır. Yuvarlak yemlik sayısı ise 12-13 pilice bir yemlik olarak hesaplanır. Hayvanların günlük su ihtiyaçlarını karşılayacak yuvarlak askılı suluklar kullanışlıdır. Her bir suluk 50 pilice yeterli olur. İçecekleri suyun taze, temiz ve içilebilir nitelikte olması gereklidir. Hayvanların barındığı yerlerde su her zaman bulunmalıdır. Özellikle sıcak mevsimlerde ve kümes içi sıcaklığın yükseldiği zaman su tüketimi artar. Kümes sıcaklığı 20°C dolayında olmalıdır. 14°C aşağı, 26°C yukarı sıcaklıklar iyi değildir. Hayvanların verimleri sıcaklıkla yakından ilişkilidir.

Büyüme döneminde piliçler her hafta, aynı gün, aynı saatte, yemden önce tartılır. Üçüncü haftadan başlayarak tartım yapılır. Piliç sayısı 700’den az ise %5’i tartılır. 700’den çok ise %10’u tartılır. Ama tartıya sokulan hayvan sayısı mutlaka 70’den fazla olmalıdır. Tartım sonucunda sürünün ortalama canlı ağırlığı ve hayvanların bir örnek olup olmadığı anlaşılır. Damızlık olarak büyütülen hayvanların hangi yaşta kaç gram gelmeleri, ne kadar yem yemeleri gerektiği ırk büyütme kılavuzlarında yazılıdır. Ne kadar yem vermemiz gerektiği ve piliçlerin yaşına göre gelişip gelişmediği anlaşılır. Tartımda hesaplanan ortalama canlı ağırlığın, o yaşa göre kılavuzunda belirtilen ağırlığa yakın olması gerekir. Bu beklenen değerin %10’una kadar daha az veya daha fazla ağır olanların sayısına bakılır. Bunlar bütün sürünün %80’i kadarsa sürü bir örnek demektir.

Beşinci haftanın sonunda ortalamadan çok hafif olanlar ve çok ağır olanlar ayrılır. Kalanlara normal bakım uygulanırken, hafif gelenler ve ağır gelenler 12-13'üncü haftalarda ötekilerle denkleşecek şekilde beslenirler. Piliçler 6 haftalık olunca taş (yarım nohut iriliğinde mozaik taşı) verilmeye başlanır. Böylece yem taşlıkta kolayca öğütülür. Hayvanların yataklık ve tüy yemesi önlenir, yem iyi değerlendirilir. 15’inci haftaya ve 20’nci haftaya gelindiğinde tekrar yapılacak tartımlarla işlem tekrarlanır. Damızlıkların 20’nci haftada 2 kg'ı geçmemesine dikkat edilmelidir.

Dişi ve erkek piliçler 18-19 haftaya kadar ayrı bulundurulduktan sonra, karıştırılırlar. Başlangıçta 100 dişi pilice 17-18 erkek hesaplanır. 6-7’inci haftada bozuk bacaklı, sakat, az gelişmiş olanlar ayrılır ve 100 dişi pilice 14 erkek kalır. 18-19’uncu haftada tekrar ayıklama yapılıp, 100 dişi pilice 11-12 erkek piliç katılır.


Işık; yumurtlama zamanını, yumurta sayısını ve yumurta büyüklüğünü etkiler. Aydınlatma normal, şeffaf, yuvarlak ampul ile de yapılabildiği gibi floresanla da yapılabilir. İlk 20 haftaya kadar ışık yoğunluğu; normal ampul ile m²’ye 1,5 watt, floresan ampul ile m²’ye 0,5 watt olarak hesaplanır. 20’nci haftadan sonra ışık yoğunluğu; normal ampul ile m²’ye 2,6-3 watt, floresan ampul ile m²’ye 0,75 watt olacak şekilde hesaplanır. Aydınlatma çok değişik durumlarda çok farklı şekilde yapılır. Mevsime göre, günün uzunluğuna göre, çok değişik süreli aydınlatma programları gerekir. Günlük aydınlatmanın 8 saat olması gerekir. Ancak yumurtaya girince her hafta aydınlatma süresi yarım saat artırılır, 18 saate gelince bu sürede aydınlatmaya devam edilir. Bir sürü yumurtlamaya başladıktan sonra hiçbir zaman aydınlatma süresinde azaltma yapılmaz.

Etçi Damızlık Tavukların Bakımı

Etçi damızlık tavuklarla horozlar bir arada bulunurlar. Böylece döllü yumurta elde edilmesi amaçlanır. Bir kümeste, yer tipinde m²’ye 3-4 tavuk konulur. 2/3 ızgaralı sistemde m²’ye 5 tavuk konulabilir. Kümeslerdeki folluklar önemlidir. Tek gözlü folluklar da olabilir, 8-10-12 gözlü de olabilir. Her bir göz 4 tavuk içindir. Folluklar yerden 40 santim yukarıya konulur. Folluk gözlerine talaş veya saman koyularak yumurtanın kırılması önlenir. Tavuklar folluklara alışmalıdır. Yerlere yumurtlayan tavuklar varsa, bu yumurtalar hemen alınmalıdır. Bazı tavuklar kırılmış yumurtaları yerler. Buna alışınca, sağlam yumurtaları da yerler. Böyle tavuklar sürüden ayrılmalıdır.

Tavukların alışması için önce folluklar yere yakın kurulur, yavaş yavaş yükseğe alınır. Yumurtalar günde 4-5 kez toplanır. Yazın günde 8 kere de toplanabilir. Kirli yumurtalar yıkanmaz, ıslak bezle silinmez. En iyisi bunları damızlıkta  kullanmamaktır. Hafif kirliler kuru bezle veya ince zımpara ile temizlenir. Toplanan damızlık yumurtalar, fumige edilir, muhafaza odasına alınır. Bu odalarda sıcaklık 15°C, nem ise %80 olmalıdır. Mümkün olduğu kadar, yumurtalar terlememelidir.

Kayıtlar bir işletmenin aynasıdır. İşletmenin her şeyi bir deftere veya kayıt kartonuna kaydedilmelidir. Her kümeste kümes kontrol kartı olmalıdır. Bu kartlara ölüm, kesim, satış, ilaçlama, yem tüketimi, yumurta sayısı ve oranı, hayvan sayısı, aydınlatma, kümesin adı ve diğer özellikleri yazılmalıdır. Böylece kâr-zarar hesabı da kolayca çıkarılabilir.

Etçi Damızlık Tavukların Beslenmesi

19’uncu hafta ile 40’ıncı haftalar arası tavukların yumurta verimi yüksektir. Onun için birinci dönem damızlık tavuk yemi kullanılır. Bu dönemde yemdeki kalsiyum miktarı yüksek olmalıdır. 41’inci haftadan sonra ikinci dönem damızlık tavuk yemine geçilir. Damızlık dişi piliçler 24-26’ıncı haftalarda %5 yumurta verimine ulaşırlar. Bu sırada piliçlerin cinsel olgunluğa erişmiş olması gerekir. Cinsel olgunluğa geldiği halde yumurta verimi %5’e ulaşmamışsa günlük yem %5’e kadar arttırılır. Yumurta verimi %5’i bulunca günlük yem de %15-20 kadar artırılır. Yumurta verimi %35 olunca, yem tekrar %10 artırılır. 

%70’lik yumurta verimine ulaşılınca günde 470 kalori sağlayacak kadar yemleme yapılır. %70 verime çıkıldığında bir teşvik yemlemesi gerekir. Hayvan başına günlük yem 5-10 gram artırılır. 5-6 gün böyle devam eder. Bu süreçte yumurta verimi 15-20 gün en yüksek noktaya ulaşır. Sonra tavuk başına günlük 2-3 gramlık yem azaltmasına geçilir. Eğer yumurta verimi de düşüyorsa, azaltmadan vazgeçilir. Bir hafta sonra yumurta verimindeki azalmaya uygun olarak yem de gitgide azaltılarak verilir.
Yayını paylaş:
author

Hakkımda

Ben Veteriner Hekim Onur Çelikörs, 1989 yılında Ankara'da dünyaya geldim. Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi'nden 2011 yılında mezun oldum ve yüksek lisansımı 2014 yılında Zootekni Anabilim Dalı'nda tamamlayarak Ziraat Yüksek Mühendisi unvanı aldım. Askerlik görevimi yerine getirdikten sonra, Ankara Üniversitesi Veteriner Fakültesi'nde başladığım Veteriner Hekimliği eğitimimi 2020 yılında tamamladım. Bu web sitesinde hayvan sağlığı ve hayvansal üretim konularında yazılarımı yayınlıyorum.

0 yorum:

Yorum Gönder