Devekuşunun verimleri - Onur Çelikörs
Kedi Köpek Süt Sığırı At

Devekuşunun verimleri


Beyaz et niteliğinde kırmızı et üreten ve etin yanı sıra derisi, tüyleri ve diğer yan ürünleriyle uluslararası pazarlarda yüksek fiyat bulan devekuşunun yetiştirilmesi zor değildir. Verimli yaşam süresinin uzun olması, sığır ve koyuna göre üreme gücünün yüksek olması bu yetiştiricilik dalının diğer üstünlüğüdür. Bugün devekuşlarının değerlendirilen verimleri; damızlık hayvanları (yumurta, civciv, ebeveyn hayvanlar), yemeklik yumurtası ile yumurta kabukları, eti, derisi ve tüyleridir.

Devekuşu Derisi

Bir devekuşundan ortalama 1.2 m² deri elde edilmektedir. Yumuşaklığı esnekliği, sağlamlığı nedeniyle moda sektöründe lüks deri olarak kullanılmakta, timsah, yılan, gergedan ve fil derisinden sonra gelen bir değerde tutulmaktadır. Derisinin sırt ve göğüs kısmında olan doğal telek gözenekleri deriye ayrı bir güzellik katıp değerini artırmaktadır. Gözenekler ne kadar çok ve sık olursa değeri o kadar yüksektir. En kaliteli deriler 13-14 aylık hayvanlardan alınır. Kolay şekil alma özelliğine sahip bu ürüne karşı deri sektöründe ilgi gittikçe artmaktadır ve pazarı hızla büyümektedir. Devekuşu ürünleri içerisine en büyük ticaret hacmi deriye ait olup, tüm ürünlerin yarıdan fazlasını teşkil etmektedir. Derinin büyük kısmı Fransa, Singapur ve ABD tarafından mamul haline çevrilip dünya piyasalarında pazarlanmaktadır.

Devekuşu derisinin hasarsız olarak yüzülmesi çok önemlidir. Yüzülmüş deriyi sırt çizgisi ile bel kısmından geçen eksenlerle dört eşit parçaya ayırdığımızda dört bölgenin hasarsızlığı durumunda 1. kalite, sadece bir bölgede hasar varsa 2. kalite, iki bölgede hasar varsa 3. kalite, üç bölgede hasar varsa 4. kalite olarak sınıflandırılmaktadır. Kesimlerin, genellikle hayvanın baş aşağı ayaklarından asılıp, 85 V elektrik verilerek gerçekleştirilmesi en uygunudur. Kesimden sonra derinin etten kolay ayrılması için dirsek dibinden basınçlı hava ile şişirilmesi kesimim göbek altından boyuna ve bacakların iç kısmından aşağıya doğru yarılarak deriyi zedelemeden yüzülmesi gerekir. Yüzülen derinin üzerinde et ve yağ tabakası bırakılmamalı, soğuk su ile yıkanıp soğumaya bırakılmalıdır. Ayrıca derinin yaklaşık iki katı ağırlığında tuz ile tuzlanarak kurutulması gereklidir.

Devekuşu Eti

Devekuşları, günümüzde 10-12 aylık bir yetiştirme döneminden sonra kesime gönderilir. Kesim olgunluğuna gelmiş hayvanların canlı ağırlıkları 80-100 kg, karkas ağırlıkları 48-55 kg civarındadır ve karkasın 5 kg kadarı kemiktir. Gelişmiş devekuşunun ayağı hariç bacaklarında yaklaşık olarak 18-20 kg kırmızı et bulunur. Devekuşu etinin su tutma kapasitesi tavuk ve sığır etinden daha yüksektir. Kaslar arasında yağın az olması etin çiğnenmesi sırasında ağızda sululuk hissinin azalmasına neden olur ki bu istenmeyen bir özelliktir. Grilde ve ateşte pişirmede çok çabuk kurur. Raf ömrü kısa olup düşük sıcaklıklarda en fazla 14 muhafaza edilmelidir.

Devekuşu eti az yağlı (%0.3 yağ), yarı sert ve lezzetlidir. Kalori ve kolesterol bakımından fakir, protein bakımından zengindir. Rengi sığır etinin rengine oranla daha koyudur. Aşağıdaki tabloda 100 gram yağsız-pişmiş halde devekuşu etinin sığır, hindi ve tavuk etiyle karşılaştırılması görülmektedir.

Hayvan Türü Yağ (g) Kalori (kcal) Protein (g) Demir (mg) Kolesterol (mg)
Devekuşu 2.74 127 25.52 2.87 58
Sığır 4.7 166 28.99 1.95 77
Tavuk 3.57 165 31.02 1.04 73
Hindi 4.0 135 26.00 1.05 60

Sığır etinin risklerine karşı özellikle diyet özelliği taşıması nedeniyle tüketimi giderek artmaktadır. AB ülkelerinde ve Japonya’da kullanımı oldukça yüksektir. Devekuşu eti, filetodan bifteğe, burgerden sucuk ve sosise; pastırma ve çiğ köfteden diğer çeşitlere kadar uygulanabilen çok yemeklere uygundur. Özel bir uğraş vermeden sevilen geleneksel mutfağımıza ve yöresel tüm yemeklere uygulanabilir.

Devekuşu Tüyü

Erkeklerin kanatlarında bulunan beyaz telek tüylerinin en değerlileri moda ve dekorasyon alanında özellikle sahne giysilerinin hazırlanmasında kullanılır. İkinci kalite tüyler ise elektrostatik özelliklerinden dolayı elektronik eşyaların toz alımlarında ve araba endüstrisinde kullanılmaktadır.


Devekuşlarından, 14-16 aylık yaştan itibaren tüy elde edilmeye başlanır. Bir defada yaklaşık 0.8 kg tüy alınabilir. Hayvanın gelişimine göre 8-10 ayda bir tüy elde edilebilir, ancak en sağlıklısı yılda bir tüy hasadı yapılmasıdır. Tüyler, yolma, kırkma ve telek çıkarma olarak üç şekilde hasat edilmektedir. Ancak Avrupa ülkelerinde canlı hayvanlardan tüy hasadı yasaklanmıştır.  

Devekuşu Yumurtası

20-25 tavuk yumurtasına karşılık gelen, yaklaşık 1.1-1.8 kg ağırlığındaki yumurtalar mutlak olarak ağır olmalarına rağmen annenin vücut ağırlığının 1/60’ı kadar ağırlıkta olduklarından nispi olarak hafiftirler. Açık kahverengi benekli olan bu yumurtalarda kabuk kalınlığı 1.80-2.00 mm, büyük çap 42 cm, küçük çap 38 cm'dir. Kabuk çok serttir. Ancak testere ve çekiçle kırılabilir.


Devekuşlarının sayılanlar dışında yararlanılan diğer kısımları ise; tırnak, gaga ve retroperitonal yağlarıdır. Tırnak ve gagalarından ilaç yapımında faydalanılır. Retroperitonal yağlar ise parfüm endüstrisinde hammadde olarak kullanılır. Devekuşu sadece bir et hayvanı olarak düşünülmemelidir. Devekuşu yetiştiriciliğinde verimlilik, hayvanın tüm ürünlerinin tamamının değerlendirilmesiyle mümkündür. Yalnız eti karlılık için yeterli değildir, en azından derisini de gerektiği ölçüde değerlendirmek gerekmektedir.
Yayını paylaş:
author

Hakkımda

Ben Veteriner Hekim Onur Çelikörs, 1989 yılında Ankara'da dünyaya geldim. Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi'nden 2011 yılında mezun oldum ve yüksek lisansımı 2014 yılında Zootekni Anabilim Dalı'nda tamamlayarak Ziraat Yüksek Mühendisi unvanı aldım. Askerlik görevimi yerine getirdikten sonra, Ankara Üniversitesi Veteriner Fakültesi'nde başladığım Veteriner Hekimliği eğitimimi 2020 yılında tamamladım. Bu web sitesinde hayvan sağlığı ve hayvansal üretim konularında yazılarımı yayınlıyorum.

0 yorum:

Yorum Gönder