Kuşlarda tüy yolma sorunu ve çözüm önerileri - Onur Çelikörs

Kuşlarda tüy yolma sorunu ve çözüm önerileri


Kuşlarda tüy yolma, hafif dereceden başlayıp kendi kendini yaralamaya varabilen önemsenmesi gereken bir davranış problemidir. Tüy yolma; hastalıklar, parazitler veya alerji gibi sebeplerden kaynaklanabileceği gibi stres veya can sıkıntısı gibi psikolojik sebeplerden de meydana gelebilir. Altta yatan hastalık sebepleri dahil olmak üzere tüm olası nedenler araştırılmalıdır. Tüy yolmanın olası nedenleri arasında; iç parazitler, karaciğer hastalıkları, kanser, iltihaplı deri rahatsızlıkları, bazı bulaşıcı hastalıklar, metabolik beslenme bozuklukları veya ağır metal zehirlenmesi (özellikle çinko) bulunur. Kuşun bulunduğu ortamın nem oranı da oldukça önemlidir. Çünkü düşük nemin deri üzerinde kurutucu etkisi vardır. Ayrıca doğal güneş ışığından, temiz havadan ve normal aydınlık / karanlık döngüsünden mahrum kalmanın da kuşlar üzerinde olumsuz fizyolojik ve psikolojik etkileri vardır.

Kötü beslenme, yukarıda sıralanan olası sebepler içinde daha yaygın bir tüy yolma sebebidir. Kuş beslemede kullanılan temel yem diyetleri çoğu zaman anormal deri ve tüy gelişimine neden olan beslenme eksiklikleri oluşturur. Bu durum, yolma davranışının yanı sıra diğer birçok hastalığa da neden olabilir. Tohumlara ve peletlenmiş birçok yeme eklenen boyalar ve koruyucular da kuşlar için zararlı olabilir ve alerjiye neden olabilir. Altta yatan bir hastalık varsa beslenme sorunları ortadan kaldırıldıktan sonra teşhis edilebilir. Çünkü tedavi yöntemi altta yatan nedene yönelik olacaktır. Fizyolojik ve çevresel faktörleri kontrol altında tutmak tüy yolmanın şiddetini azaltabilse de çoğu zaman güçlü bir davranışsal bileşen de söz konusudur. 


Tüy koparmaya neden olabilecek psikolojik koşullar değişiklik gösterir. Bir kuş can sıkıntısından dahi tüylerini yolabilir ve bu davranış stres giderildikten sonra bile alışkanlık halinde kalabilir. Kuşların; yiyecek bulmak, sürüdeki sosyal statülerini korumak, bir eş aramak, yırtıcılardan kaçmak ve yavru yetiştirmekle meşgul oldukları vahşi doğada tüy yolma meydana gelmez. Bu nedenle, tüm görünür ihtiyaçları karşılanan iyi bakımlı kuşların davranışsal nedenlerden ötürü tüylerini kopardıkları düşünülür.

Sorunu tedavi etmek için, tüy yolmanın başlamasına eşlik eden ilişkili davranış değişikliklerinin de tam olarak anlaşılması gerekir. Kuş kafesini ailenin sık sık toplandığı bir alana taşımak gibi ortamdaki basit değişiklikler psikolojik kaynaklı olup olmadığının anlaşılasında yardımcı olacaktır. Veteriner hekim önerisiyle stresi azaltmak için çeşitli ilaçlar kullanılabilse de uzun vadeli olumlu sonuçlar veremezler ve yan etkiler görülebilir. Geleneksel tıbbi tedavilere ek olarak omega yağ asitleri ile diyet takviyesinin yararlı olabileceği bildirilmiştir.


Tüy Yolmanın Azaltılması İçin Neler Yapılabilir?

• Tüy yolmanın tıbbi nedenleri tedavi edildiğinde kuşun ortamındaki birkaç değişiklik yolma davranışının azaltılmasına yardımcı olabilir.

• Kuşun her gün 12 saat aydınlık / 12 saat karanlık ve sessiz ortam da bulunmasını sağlayın. Karanlık ortam sağlamak mümkün değilse kafesin üzerini 12 saat koyu mavi veya siyah bir örtüyle örtmek yardımcı olabilir.

• Kuşunuzla zaman geçirin. Kuşunuzla her gün aynı saatte etkileşim kurmanızı sağlan bir program belirlemeniz, kaygıyı ve tüy koparmayı azaltmak için yardımcı olabilir.

• Kuşunuzun boş zamanlarında meşgul olmasına yardımcı olacak oyuncaklara sahip olması önemlidir. Oyuncakları zaman zaman değiştirmek veya kafes içinde yeniden düzenlemek ilgisini koruyabilir.

• Kuşunuzu tüylerini koparırken gözlemleyin. Çevresinde bu davranışı teşvik eden bir şey olabilir. Tetikleyicileri belirlemek, olumsuz bir davranışı azaltmanın ilk adımıdır.

• Kuşunuzun düzenli olarak yıkanmasını sağlayın. İhtiyaç duyulan yıkanma miktarı türe ve kuşun doğal yaşam alanına göre değişecektir. Birçok yağmur ormanı türü (Amazon veya Amerikan papağanları gibi) günlük banyo yapmaktan hoşlanırken, daha tozlu kurak iklimlerden gelen türler (Kakadu veya Jako gibi) için haftada bir sefer yeterli olabilir. Kuşun üzerine tüylerini hafifçe kaplayacak kadar su püskürtmek çoğu zaman yeterlidir. Birçok kuş banyodan sonra güneş ışığında tüylerini temizlemeyi sever. Banyo yaptırmak, normal yemlenme davranışlarını tetikler ve tüy yolmayı engeller.

• Yeni yiyecekler kuşunuzun ilgisini çekebilir ve meşgul edebilir. Örneğin; makarna, darı, ekmek veya şekersiz tahıllarla ölçüyü kaçırmadan besleyebiliriz.

• Kuşunuzun stresli durumlardan uzak durmasını sağlamalısınız. Örneğin, bazı kuşlar tüylerinin okşanmasını sevmezler, sadece elinize tünemekten hoşlanırlar. Ayrıca bazı kuşların sırtını okşamak, çiftleşme davranışını taklit eder ve birçok kuşun hormon seviyelerini artırıcı etki yapar. Ve bu hormonsal değişim davranışsal tüy yolmayı artırabilir.

• Son olarak, tüm tıbbi sorunları tedavi edildiyse, çevre, beslenme ve sosyal yetersizliklerini düzenlemek için elinizden geleni yaptıysanız, yine de kuşunuzun hafif bir dereceye kadar tüy yolma davranışı sergileyebileceğini unutmamalısınız.
Yayını paylaş:
author

Hakkımda

Ben Veteriner Hekim Onur Çelikörs, 1989 yılında Ankara'da dünyaya geldim. Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi'nden 2011 yılında mezun oldum ve yüksek lisansımı 2014 yılında Zootekni Anabilim Dalı'nda tamamlayarak Ziraat Yüksek Mühendisi unvanı aldım. Askerlik görevimi yerine getirdikten sonra, Ankara Üniversitesi Veteriner Fakültesi'nde başladığım Veteriner Hekimliği eğitimimi 2020 yılında tamamladım. Bu web sitesinde hayvan sağlığı ve hayvansal üretim konularında yazılarımı yayınlıyorum.

0 yorum:

Yorum Gönderme