Gymnomycota (Cıvık mantarlar) - Onur Çelikörs
Kedi Köpek Süt Sığırı At

Gymnomycota (Cıvık mantarlar)


Vücut hücrelerinde hücre duvarı bulunmayan, küf mantarlarını içerir. Ancak spor hücrelerinde, gerçek mantarlarda olduğu gibi sert bir hücre duvarı bulunur. Bölüm dahilinde 3 sınıf incelenir; Acrasiomycetes (hücresel cıvık mantarlar), Protosteliomycetes (mikroskobik cıvık mantarlar) ve Myxomycetes (gerçek cıvık mantarlar).

Acrasiomycetes (Hücresel cıvık mantarlar)

Yaprak döken ormanların, humuslu üst tabakalarında yaşarlar. Ancak, hassas yapıları ve kısa ömürlü olmaları nedeniyle, doğada çok sık görülmezler. Daha ziyade, laboratuvar ortamlarında kültürleri üretilir. Yaşamlarının hiçbir evresinde, kamçı taşıyan hücreler oluşturmazlar. Birkaç tür haricinde, sap kısımlarında, hücreler dışında bir yapı bulunmaz.

Sporofor
Dictyostelium spp.

Sporlarının hücre duvarlarında selüloz bulunur. Spor hücreleri, gerçek mantarlarda olduğu gibi bir kılıfla çevrili değildir. Bunu yerine, her dalın ucunda bulunan bir mukus damlacığı içinde yer alırlar. Sporların çimlenmesiyle, amip benzeri hücreler meydana gelir. Bu hücreler bir araya toplanarak göç ederler ve "sporofor" adı verilen yapıyı oluştururlar. Bu yapının gelişmesiyle de, yeniden spor oluşturabilecek mantar meydana gelmiş olur.

Protosteliomycetes (Mikroskobik cıvık mantarlar)

Çıplak gözle görülemeyen, mikroskobik canlılardır. Dünyanın hemen her yerinde, nemli ve kuru ortamlarda, yaygın olarak yaşarlar. çoğu, oldukça basit yapılıdır. Spor hücrelerinin gelişmesiyle oluşan amip benzeri hücreleri, çevrelerindeki bakteri ve mayalarla beslenir. Eşeyli üremeleri gözlenmemiştir.

Myxomycetes (Gerçek cıvık mantarlar)

Bu sınıf dahilinde incelenen 450 kadar tür, dünyanın çeşitli yerlerinde ve çok çeşitli ortamlarda yayılış gösterir. Sıklıkla, bol yağışlı bölgelerde ortaya çıkarlar, ancak çöl topraklarında bulunmuş türler de vardır. Organik maddelerin üzerinde, daha çok nemli ortamlarda yaşarlar. Serbest yaşayan, sürünücü özellik taşıyan, birden fazla çekirdekli ve hücre duvarı olmayan "plasmodium" yapısıyla tanınırlar. Bu yapının çimlenmesiyle, spor oluşturabilecek yapı gelişir. Bu yapılar, daha sonra sporları meydana getirir. Dış yapılarına göre ayrılan, 3 tip plasmodium oluştururlar:

1. Faneroplasmodium: Doğada en sık rastlanan plasmodium tipidir ve mikroskop altında kolayca gözlenebilir. Yapının içinde bulunan damarlar, belirgin olarak görünür. Bakteriler ya da mantar sporlarıyla beslenebilen bu yapı, sürünürken arkasında iz bırakan bir kılıfla çevrilidir.

2. Afanoplasmodium: Şeffaf görünümlü bir yapı olması nedeniyle, doğada gözlenmeleri ve bulunmaları oldukça zordur. Damarları, kılıf taşımaz.

3. Protoplasmodium: Çapı en fazla 1 mm olabilen, oldukça ilkel bir yapıdır. Tanecikli bir yapısı vardır ve üzerinde, Faneroplasmodium'dakine benzer bir kılıf bulunur. Damarları belirgin değildir.

Sporlarla eşeysiz olarak üremelerinin yanında, birbirine benzeyen yapıda gametler oluşturarak eşeyli de ürerler.

Dicydium spp.
Licea spp.
Tubifera spp.

Arcyria spp.
Physarum spp.
Hemitrichia spp.

Fuligo spp.
Lycogala spp.
Stemonitis spp.

Not: Bu yazının hazırlanmasında Tübitak Bilim ve Teknik dergisinden yararlanılmıştır.
Yayını paylaş:
author

Hakkımda

Ben Veteriner Hekim Onur Çelikörs, 1989 yılında Ankara'da dünyaya geldim. Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi'nden 2011 yılında mezun oldum ve yüksek lisansımı 2014 yılında Zootekni Anabilim Dalı'nda tamamlayarak Ziraat Yüksek Mühendisi unvanı aldım. Askerlik görevimi yerine getirdikten sonra, Ankara Üniversitesi Veteriner Fakültesi'nde başladığım Veteriner Hekimliği eğitimimi 2020 yılında tamamladım. Bu web sitesinde hayvan sağlığı ve hayvansal üretim konularında yazılarımı yayınlıyorum.

0 yorum:

Yorum Gönder