Köpek besleme ilkeleri ve mama seçimi - Onur Çelikörs

Köpek besleme ilkeleri ve mama seçimi


Köpekleri daha doğru beslemek için her gün yeni şeyler öğrenmeye devam ediyoruz. Yaklaşık 40 yıl önce sadece et ile köpeklerin sağlıklı şekilde beslenebilecekleri düşünülüyordu. Çünkü büyük çoğunluk köpeklerin etobur olduklarını zannediyordu… Günümüze kadar evcil hayvan maması üreticilerinin de bilgileri değişti. Şimdi uygun şekilde formüle edilmiş mamalar üretiyorlar. Hepimiz, besleyici bir diyetin doğru bileşen kombinasyonunu oluşturmak için gerekenler hakkında çok daha fazla şey öğrendik. Ancak hâlâ piyasada evcil hayvanınız için iyi bir beslenme kaynağı olmayan köpek mamaları mevcut. Ne yazık ki, köpek maması etiketlerindeki “tam ve dengeli, kaliteli, yüksek proteinli” ve benzeri cümlelere aldanarak alınan düşük kalitedeki besinler nedeniyle köpeklerimiz hastalanabilirler.

Bir köpek mamasındaki proteinin kaynağı bazı sindirilemeyen kesimhane artığı maddeler olabilir. Analiz yapıldığında çıkan protein seviyesi yüksek görülebilir ancak köpeğin sindirim sistemi mamada yer alan protein moleküllerini parçalayamıyorsa besin kaynağı olarak değerli kabul edilemez. Yani etiket üzerindeki “yüksek protein” kesinlikle hiçbir şey ifade etmiyor, protein kaynağının sindirilebilir olup olmadığını anlamak için içindeki protein kaynaklarının neler olduğunu bilmemiz gerekir. Örneğin, yumurta akının sindirilebilirliği referans değer olarak kullanıldığında ve 1.00 olduğu kabul edildiğinde; tavuk ve sığır kas etleri 0.92, sakatatlar 0.90, peynir 0.89, balık 0.75, soya 0.75, yulaf 0.66 oranlarında sindirilebilir. Sadece kâğıt üzerinde tasarlanmış ve formüle edilmiş mamalar yerine canlı köpekler üzerinde besleme denemeleri yapılmış köpek mamalarına çok daha fazla güvenebilirsiniz.

Köpek maması etiketinde içeriğinin A, B, C olduğu yazılı olsa da içinde hiç A, B veya C olmayabileceğini biliyor muydunuz? Bir veya daha fazla içeriğin başka içerikle değişme olasılığı küçük üreticilerde daha büyük bir olasılıkla karşılaşabileceğiniz bir sorundur. Çünkü içerikteki hammaddelerin fiyatları ve piyasada bulunabilirliği günden güne değişir. Üretici, üretim maliyetlerini minimumda tutmak için bir bileşeni diğeriyle değiştirecektir. Çoğu zaman etik olmayacak şekilde, hammaddeler değişirken etiketleri değişmeyecektir.


Genel olarak, daha büyük üreticiler değişmeyen içerik parametreleri belirlemişlerdir ve daha güvenilir üretim yaparlar. Ancak en popüler ve en güvenilir köpek maması markalarının birçoğu, ortalama bir köpeğin minimum gereksinimlerini karşılayacak şekilde formüle edilirler. Çünkü köpek mamasının fazla harcama yapmak istemeyen tüketicilere daha düşük bir fiyata satılabilmesi için düzenlenmişlerdir. Köpeğin minimum besin gereksinimlerini zor karşılayan bir köpek maması, pahalı ve yüksek kaliteli hammaddeler yerine tahıllar gibi daha ucuz içeriklere sahiptir. Ortalama bir köpek için minimum standartları karşılamak aslında istatistiksel olarak bazı köpeklerin ihtiyaç duyduklarını alamayacakları anlamına gelir.

Köpek mamalarıyla ilgili dikkat etmeniz gereken bir diğer husus ise içeriğinde bulunan koruyucu maddelerdir. Köpek maması kutusundaki besin değerinin zamanla kaybolmasını önlemek için etoksikuin (EQ) ve bütillendirilmiş hidroksianisol (BHA) gibi sentetik antioksidanlar yaygın olarak kullanılmaktadır. Bu kimyasalların toksik ve kanserojen olabileceğini ortaya koyan çalışmalar vardır ve güvenlik açısından tartışmalı bir üne sahiptirler. Ancak köpek maması satıcı ve üreticilerinin çoğu bize güvenli olduklarını söyleyecektir. Şu anda, E vitamini veya C vitamini gibi daha doğal koruyucuların popülaritesi giderek artmaktadır. Biz tüketicilere bir seçenek sunulduğunda, E vitamini ile korunan bir gıda seçmek ve içinde başka koruyucu içermemesini beklemek için birçok nedene sahibiz.

İyi bir köpek maması nasıl seçilir?

Doğru seçimi yapmak, etikette yer alan içindekiler listesini okumakla başlar. Bileşenler, eklenen içeriğin miktarına göre azalan sırada listelenir. Diğer bir deyişle, ana içerik ilk sırada yer alır. Çoğu zaman ilk üç bileşen en önemli olanlardır. İçeriğinde mısır, pirinç, buğday ve soyanın listelendiği bir köpek mamasının bitkisel bazlı olup olmadığını anlamak kolaydır. Diyet hayvansal kaynaklı ise, dana, kuzu, tavuk veya balık etleri ana bileşenler olarak listelenecektir. Köpeklerin optimum sağlıkları için bitkisel bazlı mamalar yerine hayvansal ağırlıklı bir mama seçmek daha uygundur ancak böyle bir mama için daha fazla ödeme yapmak gerekecektir. Sorumlu köpek sahipleri, satın alma kararını mama fiyatının belirlemesine izin vermemelidir. Çoğu zaman ödediğinizin karşılığını alırsınız. Bileşenlerin kalitesi ne kadar yüksekse, köpek için besin değeri o kadar yüksek olur. Ayrıca, köpeğiniz beslenme ihtiyacını karşılamak için daha az mama tüketeceği için daha az miktarda satın alacaksınız. Fark edeceksiniz ki, yüksek kaliteli, bir mama ile beslenirken, ucuz bir mamaya göre daha az tüketmesi yeterli olacaktır. Aynı zamanda yüksek kaliteli hayvansal bir mama tüketirken tahıl bazlı bir mamaya göre belirgin şekilde daha az dışkı yapacaktır.

İçindekiler listesini okurken dikkat etmeniz gereken bir diğer husus ise üreticilerin bileşen bölme hileleridir. Maması üreticisi, içerik listesinin daha iyi görünmesini sağlamak için, mısır gibi bir ürünü farklı formlarına ayırıp, ardından her birini mevcut form miktarına göre sıralayabilir. Örneğin, mısır unu, mısır glüteni gibi ayrı ayrı listeleyecektir. Böylece gerçekte ana bileşen olarak listelenmesi gereken mısır, içindekiler listesinde daha sonlarda yer alacaktır ve tüketici köpek mamasında daha az mısır olduğunu düşünecektir.


Konserve mama mı, yoksa kuru mama mı?

Köpek sahiplerinin konserve mama ile kuru mama arasında seçim yapmaları gerekirse kuru mamayı seçmeleri gerekir. Konserve mamanın genellikle %75'i sudur, bu nedenle vereceğiniz paranın %75'i aslında köpeğinizin kendi suluğundan kolayca elde edebileceği, besleyici olmayan bir içeriğe gidiyor. Ayrıca, kuru köpek maması ağız hijyeni, diş ve diş etleri için daha sağlıklıdır. Konserveler, ucuz bir kuru mamayı desteklemek amacıyla kullanılabilirler. Konservelerin de kuru mamalarda olduğu gibi içindekiler listesini kontrol etmeniz gereklidir. Yüksek kaliteli bir kuru mama ile beslenen köpeğin konserve mamaya ihtiyacı yoktur.

Evdeki yemek artıklarıyla köpek beslenir mi?

Çoğu hayvan sahibine sorulduğunda gururla “evdeki artıklarla beslemiyoruz” diyebilir. Peki, neden olmasın? Köpekler, insanların yediği birçok yiyecekle beslenebilirler, ancak bunun bazı istisnaları vardır. Örneğin, bazı köpeklerin laktoz intoleransı olması, üzümlerin (böbrek hasarı) neden olabilmesi ve bazı yiyeceklerin aşırı verilmesiyle beslenme dengesizliklerinin ortaya çıkabilmesi gibi.

İhtiyaçları olan besin maddesi miktarını uygun oranlarda bilseydiniz, evde köpeğinizi mükemmel bir diyetle besleyebilirdiniz. Yemek artıkları, belirli koşullar altında çoğu köpek için kabul edilebilirler ve onları köpeğe vermek, çöpe atmaktan daha iyidir. Ancak bazı köpeklerin beslenmesinde ani değişiklikler yapmanın ishal, kusma gibi bazı etkilere sebep olabileceğini unutmamalısınız. Her gün düzenli yiyeceklerle beslenen köpeklerde sindirim sistemi rahatsızlıkları görülme olasılığı daha azdır. Yemek artıklarını kullanmayı düşünüyorsanız, bunu oldukça düzenli bir şekilde yapmaya çalışmalısınız. 

Köpekleri kemikle beslemenin çok anlamlı değildir, çünkü kemiklerde hemen hemen hiç besin değeri yoktur ve mide asitleri tarafından çabucak sindirilmezler. Köpekler kemikleri yutmak için iyice çiğnemeye çalışırlar, çünkü bütün olarak yutarsa sindirim siteminde bir yırtılma veya tıkanıklık sebebi olabilirler. Ve kurtarmak için ameliyat gerekebilir. Pek çok köpek, kemik yemenin doğrudan bir sonucu olarak ölmektedir. Köpeğinizin dişlerini temiz tutmanın çok daha iyi yolları vardır!


Ev yemekleriyle köpeği beslerken bazı hususlara ayrıca dikkat etmelisiniz. Köpekler, süt şekeri olan laktozu parçalayamamaları nedeniyle ishal olabilirler. Çikolata, teobromin adı verilen bir kimyasal içerdiğinden, kalp problemlerine neden olabilir. Erkek köpekleri kısırlaştırmak (kastrasyon) ve dişi köpekleri kısırlaştırmak (ovariohisterektomi) tek başına şişmanlama sebebi değildir. Esas neden harcadıklarından daha fazla kalori tüketmeleridir. Köpekler kendi C vitaminlerini kendi ürettikleri için diyette gerekli değildir. Yüksek kaliteli bir diyet uygulanıyorsa, çoğu köpek için vitamin / mineral takviyesi gerekmez. Köpekler mısır, buğday ve soya gibi yiyeceklere karşı alerji geliştirebilirler. Gıda intoleransı geliştirirse kusma veya ishal ortaya çıkabilir. Beslenme hatalarından kaynaklanan belirtilerinin ortaya çıkmasının aylar sürebileceğini unutmamalısınız. Yüksek kaliteli bir diyetle beslenmeye başladıktan sonra iyileşme üç hafta içinde başlayacaktır.

Ne kadar beslemek gerekir?

Çoğu köpek mamasının paketinde, köpeğinizin ağırlığına veya cinsine göre önerilen bir yem miktarı bulunacaktır. Bu önerilere bakma zahmetine bile girmeyin... Her köpeğin metabolik hızı (kaloriyi ne kadar hızlı yaktığı) ve beslenme gereksinimleri açısından benzersiz olduğunu unutmayın. Yiyecekleri her zaman mama kabında tutarak istediği kadar yeme fırsatını verebilirsiniz. Köpeklerin çoğu (%75) istediği kadar yeme fırsatı verildiğinde ideal kilolarını koruyacaktır. Ancak köpeğiniz fazla kilolu görünüyorsa miktarı azaltmanız gerekecektir, bunun için verilecek miktarı köpeğin tüketimini izleyerek belirlemeniz ve kontrollü olarak vermeniz gerekecektir. Aynı ağırlıktaki iki köpekten biri diğerinin iki katını tüketerek ideal kilosunu koruyor olabilir, bu yüzden ne kadar tüketeceğini anlamak için etikete değil köpeğe bakmanız gereklidir.
Yayını paylaş:
author

Hakkımda

Ben Veteriner Hekim Onur Çelikörs, 1989 yılında Ankara'da dünyaya geldim. Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi'nden 2011 yılında mezun oldum ve yüksek lisansımı 2014 yılında Zootekni Anabilim Dalı'nda tamamlayarak Ziraat Yüksek Mühendisi unvanı aldım. Askerlik görevimi yerine getirdikten sonra, Ankara Üniversitesi Veteriner Fakültesi'nde başladığım Veteriner Hekimliği eğitimimi 2020 yılında tamamladım. Bu web sitesinde hayvan sağlığı ve hayvansal üretim konularında yazılarımı yayınlıyorum.

0 yorum:

Yorum Gönderme