Hayvancılık takvimi - Onur Çelikörs

Hayvancılık takvimi


Hayvancılık faaliyetinde verimi etkileyen birçok unsur vardır ve bunların başında mevsim yer alır. Yıl boyunca değişen mevsimle birlikte hayvancılık işletmelerinde her ay yapılan işler de değişir. Örneğin koyunculuk işletmelerinde; ocak ayında kış keneleri ve uyuza karşı ilaçlama yapılması beklenirken; mayıs ayında kırkım hazırlıklarının bitirilip, kırkıma başlanılması gereklidir. Aşağıda çeşitli hayvancılık işletmelerinde genel olarak yapılması gereken işler yer almaktadır. Liste her ay otomatik olarak güncellenecektir.

Ocak Ayı Hayvancılık Takvimi

Sığırcılık

i. Sığır kadrosu belirlenir ve sağlık kontrolleri yapılır. Özellikle tüberküloz, paratüberküloz testleri ile brucellosis yönünden serolojik yoklamalar ve mastitis taraması yapılır.
ii. Hayvanlar durumları ve verimlerine göre gruplara ayrılır, bakım ve yemleme programları saptanır.
iii. İneklerin suni tohumlamasına başlanır. Bu mümkün olmadığı takdirde sağlıklı bir boğa ile doğal tohumlama yapılır.
iv. Şecere, verim ve sağlık kartları aylık olarak işlenir.
v. Buzağı bölmelerindeki iç ısının 10-12°C, sığırların bulunduğu bölümdeki sıcaklığın ise 16-18°C arasında tutulmasına çalışılır. Havalandırma kontrol edilir.
vi. Uygun hava koşullarında, hayvanlar ahır dışına çıkartılarak, ahır içi temizlenip %3'lük sodalı sıcak su ile yıkanır.

Koyunculuk

i. Ağılların ısı ve nem oranı kontrol edilir. İyi havalarda koyunlar ağıl dışına alınarak ağıldaki yatak yerlerine sap, saman, yaprak gibi yataklık malzemesi serilir. Doğum yapan koyunların ve doğan kuzuların soğuk, nem ve hava akımlarından korunmasına da gereken özen gösterilir.
ii. Yavrularda, doğumlarını izleyen ilk günler içerisinde görülebilecek ve öldürücü olarak seyreden kuzu ishalinin nedeni saptanarak, teşhis durumuna göre gerekirse septisemi serumları yapılır. Hastalar anaları ile birlikte tecrit edilerek tedaviye alınır. Ölenler yakılır veya gömülür. Ağıllar permanganat solüsyonu ile yıkanır.
iii. Kış keneleri, bit ve uyuza karşı ilaçlama yapılır.
iv. Doğan kuzulara ektima aşıları veya gerekli görülen serumlar yapılır. Doğumdan hemen sonra kuzuların göbek bağı, anaların arka kısımları ve kuyruk altı ilaçlanır. Uzun kuyruklu kuzuların kuyruklarına, sağrı bölgesinden bir el ayası aşağıda lastik ligatür konularak zamanla kopması sağlanır.

Tavukçuluk

i. Kümeslerde yemleme ve yem uygulamasına özen gösterilir. Yumurta randımanında arzulanan ekonomik düzeye ulaşabilmesi için, kümes sıcaklığının ortalama 10-18°C'ler arasında olmasına ve havalandırmaya dikkat edilir. Yumurta randımanını %12-15 civarında arttırmak için kontrollü suni ışık uygulanmalıdır.
ii. Bu aya kadar tüy değişimini tamamlamış tavuklarla, Mart-Nisan civcivlerinden gelişmesi geri kalmış, yumurtaya halen geçmemiş olanlar derhal ayrılıp satılır.
iii. Kümeslerde paraziter mücadele yapılır.
iv. Damızlık yumurta alınacak kümeslere horoz katılır.

Arıcılık

i. Arılar devamlı olarak kovanda olduklarından kovan ağızlarının temizliği ve havalandırma yapılır.
ii. Arılar için yeterli yem yoksa bez parçasına toz şeker konarak kovan içine yerleştirilir. Uyuyan arıların düşüp ölmemesi için kovan ve petekler sarsılmamalıdır.
iii. Kovanlarda görülmesi muhtemel hastalık ve zararlılarla mücadele edilir.
Şubat Ayı Hayvancılık Takvimi

Sığırcılık

i. Sert ve rüzgarlı olmayan yağışsız günlerde sığırlar tımar edildikten sonra ahır dışına çıkarılır. Rutubetli, temizlenmemiş taban ve toprak zeminlerin çeşitli mikroorganizmaların çoğalmalarına ortam hazırladığı ve bunların hayvanların sağlık durumlarının bozulmasına neden olduğu bilincine varılarak, diğer işler bittince derhal ahır temizlenip, zemine yataklık serilir. (Sap, saman, talaş gibi yataklıklar aynı zamanda hayvanlarda ısı kaybını da önler.)
ii. Kanatlı ve eklem bacaklı zararlılar, kış aylarında alçak basınçlı ve sıcak ahırlarda saklanırlar. Pencere, kapı ve vantilasyon yolu ile hava değiştirilir ve bu yolla zararlıların ahırda yerleşmeleri engellenir.
iii. Hayvanlar içeri alınırken ısı kontrolü yapılmalıdır. (Hayvanların fizyolojik uyum sağlamaları için iç ve dış ısı arasında fazla fark olmamalıdır.)
iv. Sığırların yeşil yem ihtiyaçları, silaj yemler veya hayvan pancarı ile karşılanmaya başlanır.
v. 4-8 aylık dişi danalara S.19 aşısı, doğumları yaklaşan sığırlara septisemi aşısı yapılır. Bütün sığırlara nokra için paraziter ilaçlama uygulanır.
vi. Sığırlar haftada bir kere veteriner hekim kontrolünden geçirilir. Doğum yapacak sığırlar ayrılır, hasta hayvan varsa derhal tedavisi yapılır. Doğum yapacak inekler, doğumlarına iki ay kala sütten kesilerek kuruya alınır.

Koyunculuk

i. Zararlı kış ve kenelerine karşı ağılda ilaçlama yapılarak yerlere yataklık serilir. Uyuz ve kenelere karşı bu mevsimde toz veya pomat halindeki ilaçlar kullanılabilir.
ii. Koyunlarda zayıflama, çene altlarında şişlik, su toplanması görüldüğünde kelebek hastalığı (distomatoz) olabileceği düşünülüp labaratuvar teşhisinden sonra, hemen kelebek hapı içirilmelidir. Hayvanlarda öksürük, burun akıntısı, ishal, zayıflama, iştahsızlık varsa akciğer, mide ve barsaklarda kıl kurdu yönünden teşhis yaptırılıp, zaman geçirmeden etkin ilaçlar ile tedavisi yapılmalıdır.
iii. Koyunlara bu ayda günde 250 gr. kesif yem verilir. Meraların kapalı olduğu, silaj bulunmadığı veya kesif yemin çok pahalı olduğu zamanlarda, melas ve üre katılmış kuru ot besisi yapılabilir. Yemlemenin ağıl dışında yapılması tercih edilmelidir.
iv. Doğan kuzulara ve doğuran analara gerekli özen gösterilir. Kuzular doğum zamanlarına göre ayrı gruplara ayrılır. Üç haftalık kuzulara 50 gr.'dan başlayarak yulaf kırması verilir. Yulaf miktarı her 15 günde bir arttırılır.
v. Gerektiğinde kuzulara çiçek, ektima aşıları ile septisemi serumları uygulanır.
vi. Çoban köpeklerine kuduz aşısı yapılır.

Tavukçuluk

i. Kuluçka mevsimi yaklaştığından, damızlık civciv elde edilecek yumurtaların alınacağı sürü düzenlenir. Kuluçkaya verilecek yumurtalar tasnif edilerek ilaçlama yapılır.
ii. Kümeslerde düzenli bir havalandırma ve ışıklandırma sağlanır. Soğuk hava önlenerek kümes içi ısısı sabit tutulur. Günde 18 saat ışıklandırma yapılır. (Metrekareye 3 watt ışık gelecek şekilde ampul takılarak aydınlatma yapılmalıdır.)
iii. Yemlerdeki enerji miktarı artırılır.
iv. Kümeste altlıklar değiştirilir. Kafes altı gübreleri atılır.
v. Tavuklara gumboro ve yalancı veba aşıları uygulanır.

Arıcılık

i. İklimi uygun yerlerde yavaş yavaş arılar dışarı çıkarılırken, soğuk bölgelerde ise arılar içerde olduklarından havalandırma işleri dikkatle yapılmalıdır.
ii. Soğuk bölgelerde şerbet verilmelidir.
iii. Oluşabilecek hastalık ve zararlılarla mücadele edilmelidir.
Mart Ayı Hayvancılık Takvimi

Sığırcılık

i. Periyodik olarak sığırların tohumlanmasına devam edilir. Gelişmesi iyi 18-22 aylık Holştayn düveler ile 18-24 aylık Montofon düveler ilk defa tohumlamaya verilir. (Tohumlamada yararlanılacak boğalar, 18 ayını doldurmadan, yetiştirme hastalıkları yönünden testleri ile verim kayıtları incelenmeden, tohumlamada kullanılmamalıdır. Her fırsatta suni tohumlamadan yararlanma yoluna gidilmelidir.)
ii. Bütün sığır materyaline şarbon, yanıkara, gerektiğinde sığır vebası aşıları yapılır.
iii. Nokra mücadelesine devam edilmelidir. Danaların septisemi serumu, numaralama ve boynuz köreltme işlemine devam edilir. Doğan buzağıların göbek kordonu temiz bir makasla kesilir, günde iki defa tentürdiyot döküp gazlı bezle fazla sıkılmadan bağlanır.
iv. Sığırların rasyonlarında enerji ihtiyaçları iyi dengelenmeli, noksan besleme yapılmamalıdır. Gebeliğin ilk aylarında besleme kaba yemlere dayalı olabilir. İki yaşına gelmiş dişi materyal fazla beslememelidir. Fazla besleme cinsel bezleri yağlandırarak üreme gücünü azaltır.
v. Çalışmalarda secere, verim ve sağlık kartları işlenir.

Koyunculuk

i. Yüksek rakımlı yerlerde koyunların doğum işleri takip edilir. Ağıl yemlemesine devam edilir. Doğan kuzular soğuk hava şartlarında iyi korunmalıdır. Ova veya yakınlarındaki bölgelerde erkek ve dişi kuzular şimdilik birarada otlatılmaya başlanmalıdır. (Kuzu ve toklulara temiz mera ayrılmalı, anaç koyunlar ayrı meralandırılmalıdır.)
ii. Şarbon, enf, hepatit, nekrozan (kara hastalığı), keçi ciğer ağrısı hastalığı ile ektima gibi belirli yer ve zamanlarda çıkan hastalıklara karşı koruyucu aşılamalar yapılır.
iii. Çoban köpeklerine şerit ilacı verilir.

Tavukçuluk

i. Kuluçhane ve civcivhanelerde temizlik ve ilaçlama yapılır. Mart ayından başlayarak, Mayıs ayının ilk haftasına kadar çıkan civcivlerde daha fazla randıman alındığından, bu ayda kuluçka işlerine başlanır.
ii. Civciv büyütme yerlerinde yem, su, ışık, ısıtma, dezenfeksiyon, altlık gibi tüm hazırlıklar, civciv getirilmeden önce tamamlanır.
iii. Çıkan civcivlere ilk gün mutlaka marek aşısı uygulanır ve cinsiyet ayrımı yapılır.
iv. 7-12 günlük civcivlere birinci burun-göz damla (yalancı veba) aşısı uygulanır.
v. 20. gün kızıl ishale karşı koksidiyoz ilaçları verilir.
vi. 21. günden 28. güne kadar gumbaro aşısı yapılır. Hastalık girmiş ticari sürüleri olan işletmelerde bu aşı 7-18 günlük civcivlere tatbik edilebilir.
vii. Civcivler 10-15 günlük olduklarında, istenilirse gagaları 1/2 veya 1/3 oranında kesilir.
viii. İlk iki hafta, 1 metrekare taban alan için 5 watt hesabı ile günde 22 saat ışık verilir. İkinci haftadan sonra ışık azaltılır.
ix. 0-3 hafta ince toz yem verilir, sonra pelet yeme geçilir. Civcivler ilk haftada devamlı sık sık yemlenmelidir.

Arıcılık

i. Arılar bazı bölgelerde dışarıya çıkacaklarından kovan bakım işleri buna uygun olarak devam eder. Kovan çerçeveleri tamir edilir. Küflü ve kırık çerçeveler değiştirilir.
ii. Arılar bal toplama faaliyetine başladıklarından bakım işleri artacağından arıcılık malzemeleri daima çalışır halde bulundurulmalıdır.
iii. Kovanlarda hastalık yapmaması için ilkbahar temizliği yapılır ve gerekli ilaçlar kullanılır.
Nisan Ayı Hayvancılık Takvimi

Sığırcılık

i. Sığırlar mevsim koşulları uygun olacağından meradan dikkatli bir şekilde yararlandırılır. Sığırların yem ihtiyaçları verim, mera ve gelişme durumları gözönüne alınarak hesaplanır.
ii. Sığırlara şap aşısı uygulanır.
iii. Yemlik ve su kaynaklarının temizliği ve ilaçlaması yapılır. Gübrelikler kaldırılır.
iv. Ahır koşullarının sağlıklı olması sağlanır.
v. Meme hastalıkları yönünden devamlı kontrol yapılır. Sağım süresince birbirini izleyen iki ay arasındaki süt azalması miktarı %5-10'dan fazla olduğunda, sağım ve beslenme hatası yanında, bir hastalık olasılığı düşünülmelidir.
vi. Nokra mücadelesi titizlikle sürdürülür.

Koyunculuk

i. Dişi kuzulardan sonra, erkek kuzular da analarından kesin olarak ayrılır. Erkek ve dişi kuzular ayrı ayrı sürüler halinde bakım ve beslenmeye tabi tutulur.
ii. Damızlık kadro fazlası kuzular besiye alınarak, damızlıkların numaralama ve kuyruk kesme işleri tamamlanır.
iii. Yüksek yörelerde kuzu doğumları takip edilir. Doğan kuzuların bakım, besleme, aşı, serum, numarataj ve kuyruk kesme işlemleri titizlikle izlenir. Bu işlemler kayıt defteri veya kartlarına günü gününe işlenir.
iv. Ayak iltihabı, şap, çiçek, şarbon gibi hastalıklar bu ayda görülebileceğinden gerekli tedavi ve aşılar yapılır.
v. Kuzulara şerit dökmeleri için ilaç içirilir.
vi. Ova bölgelerde ay sonuna doğru kırkım hazırlıklarına başlanır.

Tavukçuluk

i. Kuluçka çalışmalarına devam edilir. Kuluçka makinaları ile civciv büyütme yerlerinin temizlik ve dezenfeksiyonuna önem verilir.
ii. Civcivlere solucan düşürücü ilaç verilir.
iii. 28-32 günlük civcivlere yalancı veba (burun-göz damla ) aşısı, 7-8 haftalık olanlara inaktif yalancı veba aşısı uygulanır.
iv. Sürüde hastalıklı hayvan ve aşırı derecede ölüm varsa, derhal veterinere bilgi verilip, teşhis ve tedavi için gerekli çabalar gösterilir.(Hiçbir zaman gereksiz ve fazla dozda ilaç kullanılmamalıdır.)
v. Civcivler, katlı ana makinalarında büyütülüyorsa yere indirilir. Kullanılacak yer, 4 haftalık 10 pilice bir metrekare yer hesabı yapılarak düzenlenir.
vi. Kasaplık niteliğindeki tavuklar, henüz tavuk fiyatları düşmediğinden, gurk olanlar dahil, derhal satılmalıdır.

Arıcılık

i. Arı kovanları sağlıklı olmalı ve bazı kovanlarda çerçeve değiştirilmelidir.
ii. Arıların temizliği ve bakım işleri devam eder. Ana arısı olmayan kovanlara ana arı verilir. Zayıf kovanlarda beslenmeyi takviye bakımından şerbet verilir.
iii. Çeşitli arı hastalık ve zararlılarına karşı ilaçlama yapılır, tedbir alınır.
Mayıs Ayı Hayvancılık Takvimi

Sığırcılık

i. Tohumlamaya devam edilir. Doğuran inekler doğumlarından iki ay sonra boğaya verilir.
ii. Erkek danalar ve sürüye katılması istenmeyen dişi dana ve düvelerin vücut ağırlıkları 400-450 kg. olduğunda kasaba sevk edilir. Kilo almayanların besisine devam edilir.
iii. Ahır yemlemesinden tamamen mera hayvancılığına geçilir. Meraya, çiğ ve kırağı kalktıktan sonra çıkılmalı, sakin ve rahat bir otlatma sağlanmalıdır. Parazit yumurtaları genellikle rutubetli çayır ve mera kısımlarında bulunduğundan, böyle yerlerde hayvan otlatılmamalıdır.
iv. Hayvanlar iç parazitlere karşı ilaçlanır. Gübrelikte biriken gübre uzak bir yere götürülür veya satılır.
v. Aylık verim ve sağlık kontrolleri yapılır, kartlara işlenir.

Koyunculuk

i. Kırkım hazırlıkları bitirilip, uygun bir haftada kırkıma başlanır. (Kırkıma önce kısırlardan başlanılmalı, ardından şişek ve toklular, daha sonra da sağmallar kırkılmalıdır.)
ii. Ay sonunda bütün koyun materyali dış parazitlere karşı etkin ilaçlarla hazırlanmış banyodan geçirilir.
iii. Kırkımı yapılmış hayvanlar teker teker elden geçirilerek, kasaplık olanlar damızlık kadrodan çıkarılıp, satılır. Daha önce besiye alınmış kuzular da bu ayda satılır.
iv. Hayvan sıtması, ayak iltahabı, şap, agalaksi (sütkesen) gibi hastalıklar bu ayda görülebileceğinden aşıları tamamlanmalı, tedavileri yapılmalıdır.

Tavukçuluk

i. Bu ay da kuluçkahanelerde civciv çıkarılma çalışmaları sürdürülür.
ii. Salmonella pseudomonas, arizona, coliform bakteriler ve aspergillus gibi hastalıklara neden olan etkenlerin çoğalması ve yayılması genellikle kuluçkahanelerde olduğundan, kuluçkaya başlama ve çıkım süresince sağlık koşullarına uyulmalıdır.
iii. Koksidiyoz ve solucana karşı ilaçlama yapılır.
iv. Kümeslerde pencereler, havalandırma bacaları ve aspiratörler kontrol edilmeli, rutubetli pis altlıklar atılarak yeni kuru altlık serilmeli, sinek ve zararlılar için gereken önlemler alınmalıdır.
v. Yumurta verimi düşmüş tavuklar ve piliçlerin gelişmeyenleri ile erkekler satılır.
vi. Kümesler yeni çıkan civcivler için hazırlanır. Yalancı tavuk vebası mücadelesi (burun-göz damla ve adale aşıları) yapılmış piliçler, yeni kümeslerine alınır.

Arıcılık

i. Arıların kolay çalışmalarını temin için kovanlarda bakım ve temizlik işleri devam eder. Özellikle modern kovanların kullanılması bu işi sağlamada önemlidir.
ii. Arı malzemeleri işler durumda bulundurulur. Oğul verme ay boyunca devam eder.
iii. Çeşitli arı hastalıklarına karşı mücadele yapılır.
iv. Bazı ılık bölgelerde bal hasadına başlanır.
Haziran Ayı Hayvancılık Takvimi

Sığırcılık

i. Doğum sonrası sağım ve çiftleştirme işleri sürdürülür.
ii. Parazit durumuna göre iç paraziter ilaçlama yapılır. Günlük tımar işleri aksatılmadan yürütülür.
iii. 4-8 aylık dişi danalara S.19 aşısı uygulanır.
iv. Doğan buzağıların boynuz köreltmesi ve kulak numaralama işlemleri yapılır.
v. Mera, gıda ihtiyacını karşılayabilecek durumda olduğundan mera otlatmasına geçilir. 10 kg.'dan fazla süt veren sığırlara, kesif yem ve nitelikleri bozulmamış kaba yem ile takviye yapılır. Ocak ayında doğan buzağılar erkek ve dişi ayrı ayrı sürüler halinde meralandırılır. Ot ve yem yemeğe alışan buzağılara verilen süt azaltılır ve su verilmeye başlanır.
vi. Ahırlar temizlenerek badana ve dezenfeksiyonları yapılır.

Koyunculuk

i. Kırkım işlemi tamamlanır. Kırkımı biten sürü kontrol edilerek anaç sürünün %20'si ayıklanır. Yerlerine aynı oranda dişi toklu alınarak kadro tamamlanır. Anaç koyunlardan verimleri iyi görülebilenler, gerekirse bir yıl daha kadroda kalabilir.
ii. Damızlık koyunların tohumlanmasına başlanır. Koçlar aşım süresince uygun bir rasyon ile beslenir. Tohumlamada baba koçların daha rahat kullanılabilmesi için toklu koçlar ile takviye etmek yerinde olur.
iii. Koyun materyaline enterotoksemi aşısı uygulanır.
iv. Bu ayda tamamen mera otlatılmasına geçilir. Ova yörelerde gece yayılımına geçilir.

Tavukçuluk

i. Çevre koşulları iyileştiğinde, kümes içi ısısının 15°C'nin üstüne çıkmaması sağlanır. Tavukhanenin bakım ve onarımına başlanır.
ii. Rasyondaki enerji miktarı düşürülür.
iii. 8 haftayı doldurmuş hayvanlar metrekarede 10 başı geçmeyecek şekilde, piliç bölmelerine alınır. Herhangi bir stres durumunda yığılma olmamasına dikkat edilir.
iv. 10-12 haftalık piliçlere çiçek ve difteri aşısı uygulanır. Görülebilecek hastalıklara karşı gerekli önlem alınır.

Arıcılık

i. Bazı bölgelerde bal hasadı başlamıştır.
ii. Bal ile dolmuş çerçeveler alınarak yeni boş çerçeveler konulur. Kovanlarda bakım ve temizlik devam eder.
iii. Her türlü hastalığa karşı mücadele devam eder.
Temmuz Ayı Hayvancılık Takvimi

Sığırcılık

i. Mera, ihtiyacın tamamını karşılayacak durumda olduğunda kısıtlı yemleme uygulanır.
ii. Sağılan ineklerde meme hastalığına dikkat edilmelidir. Meme, meme başları ve süt sekresyonu sık sık kontrol edilmeli, sağımın aynı saatlerde ve eşit aralıklarla yapılmasına çaba gösterilmelidir.
iii. Hayvanlar ahıra alındığında sabah-akşam iki defa tımar edilir. Ahır temizliği ve dezenfeksiyonu yapılır. 6-8 baş hayvana 20 cm. çaplı baca olacak şekilde ahırda havalandırma sağlanır.
iv. Gebe ineklere septisemi aşısı uygulanır. Gebeliğin son günlerinde olan ineklerin gıdaları sulu, hazmı kolay, yumuşak ve gaz yapmayacak yiyeceklerden düzenlenir.
v. Aylık verim ve sağlık kontrolleri yapılarak kartlarına işlenir.

Koyunculuk

i. Ovalık arazilerde koyunların tohumlamasına devam edilir.
ii. Gece yayılımı yapılır. Koyunlar gündüzleri kırda, kuzular ise çalmaralarda veya çevresi açık ağıllarda yatırılır. (Geceleri zehirli otların bulunduğu meralara ve yeşil yoncalıklara, fazla miktarda başak kalmış tarlalara hayvanların bırakılmasından kaçınılmalıdır.)
iii. Gelişmeyen kuzular satılır.
iv. Dişi kuzulara Rev-I aşısı uygulanır.

Tavukçuluk

i. Damızlık piliçlere kısıtlı yemleme yapılır. (Günlük yem ihtiyacından fazlası verilmemelidir. Ancak, verilen yemin karışımı noksansız olmalıdır.)
ii. Kümes ve ekipmanlar iyi bir şekilde temizlenir ve haftada en az iki defa dezenfekte edilir. Fare ve kemiricilerin kümeslere ve yem ambarlarına girmesi engellenir.
iii. Yalancı veba ve gumboro aşısı uygulanır.
iv. Günde 4 defa yumurta toplanır. Yumurtanın şekli ve kabuğu incelenerek, yumurtanın küçülmesine karşı önlem alınır.

Arıcılık

i. Kovanların temiz ve kullanışlı olmasına dikkat edilir.
ii. Kovanlar sarsılmadan çiçeği bol yerlere nakledilir.
iii. Zayıf kovanların birleştirilmelidir.
iv. Hastalık ve zararlılarla mücadele edilir.
v. Bal hasadına devam edilir.
Ağustos Ayı Hayvancılık Takvimi

Sığırcılık

i. Ahır besisi yapılanların dışındaki diğer sığırlarda mera hayvancılığına devam edilir. Gebe ineklerin gebelikleri ilerlediğinde, meralandırılmalarına özen gösterilir. Gerektiği takdirde suni meralardan yararlanılır.
ii. Theileriosis hastalığına karşı koruyucu aşılama yapılır.
iii. Bir yaşına gelmiş erkek ve dişi hayvanlara tüberculin uygulanır.
iv. Günde sekizer saatlik aralarla üç defa sağım yapılmaya çalışılır. (Bu yöntem yüksek süt verimli sığırlarda kesinlikle uygulanmalıdır.)
v. Damızlık boğaların spermaları kontrol edilir.
vi. 7-8 haftalık buzağılara erken sütten kesim düşünülebilir. Buzağılara 12-16 haftalık oluncaya kadar süt verilir.

Koyunculuk

i. Mera, ihtiyacı tamamını karşılayabilecek durumdadır. Mümkün olduğu takdirde koyunlar serin ve yükseklerdeki meralara çıkarılır.
ii. Koyunların tohumlaması bu ayda bitirilir. Düşük rakımlı yerlerde yapılan tohumlama sezonunda gebe kalmıyan koyunlara, istenildiği takdirde hormon tatbik edilerek, tohum almaları sağlanır. Her şeye rağmen, iki yıl üst üste gebe kalmayan koyunlar elden çıkarılır.
iii. Koyunların kışlık ihtiyaçlarını tamamen karşılayabilecek miktarda yem sağlanır.
iv. Aylık verim ve sağlık kontrolleri yapılarak, kayıt defteri veya kartlarına işlenir.

Tavukçuluk

i. 20-22 haftalık olan piliçler yumurta kümesine taşınır. Kümeslere hemen alışmaları için folluklar yerleştirilir.
ii. Piliçlere, yumurtlamaya başlamadan önce solucan ilacı içirilir.
iii. Bir program dahilinde ışıklandırma ve yem rasyonu uygulanarak, piliçlerin küçük yumurta devresi kısaltılır.
iv. Gelişmesi iyi olmayan piliçler ile tüy dökümü uzun süreli olupta yumurtaya geçmeyen tavuklar satılır.
v. Piliçlerde pullorum taraması yapılır.

Arıcılık

i. Kovanlarda temizlik devam eder. Dolu çerçeveler çıkarılarak yerlerine boşlar konur.
ii. Kovanlar geceleri sarsılmadan bol çiçekli, florası zengin yerlere nakledilir.
iii. Arılarda görülecek hastalık ve zararlılarla mücadele edilir.
iv. Bal hasadı devam eder.
Eylül Ayı Hayvancılık Takvimi

Sığırcılık

i. Gebe ineklere iyi bir bakım gösterilmelidir. Doğumlarına 1,5-2 ay kala sütten kuruya çıkarılmaya başlanır. Doğum locaları ve buzağı bölmeleri yeniden gözden geçirilerek noksanlıkları tamamlanır, dezenfeksiyonları yapılır.
ii. Herhangi bir nedenle yavru atımı görüldüğünde, böyle hayvanlar derhal tecrit edilerek, gerekli araştırmalar yapılmalıdır. Bulaşıcı bir hastalık durumunda etkin önlemler alınmalıdır.
iii. 4-8 aylık dişi danalara S.19 aşıları uygulanır.
iv. Doğumu yaklaşan sığırlara, buzağı septisemi aşısı uygulanır.
v. Kış ayları için gerekli gıda ihtiyaçları sağlanır. Silaj çukurları doldurulup, üzerleri tekniğine uygun bir şekilde kapatılır ve kış sezonuna hazır bir duruma getirilir.
vi. Aylık kayıtlar tutulur.

Koyunculuk

i. Meralar kuruduğundan bu ayda koyunlara ek yem ve yonca verilmelidir. Yonca, biçiminden 2-3 gün sonra kurutularak verilmelidir. Sulama olanağı varsa, meralar sulanarak bir süre daha yararlanılabilecek duruma getirilir. Ağıl yakınlarındaki ekilecek hasıl tarlalarının hazırlanmasına başlanır.
ii. İyi olmayan hava şartları ve ek besin verilememesi durumunda gelişebilecek gebelik toksemesi gibi hastalıklarda, zaman geçirmeden tedavi yoluna gidilmelidir.
iii. Koyunlara çiçek ve septisemi aşıları uygulanır.
iv. Pazarlama durumuna göre, kadro fazlası kasaplık niteliğindeki koyunların satışları yapılır.

Tavukçuluk

i. Piliçlerin çoğu bu ayda yumurta vermeye başlarlar. Bu devrede yumurta miktarı, kabuğun şekli ve hayvanların gelişme durumları dikkatle izlenir.
ii. Sürüdeki stres hallerinde, içme sularına geniş tesirli antibiyotikler ve vitaminli ilaçlar katılır.
iii. Periyodik pullorum taraması yapılır.
iv. Büyüme ve yumurta kayıtları tutulur.

Arıcılık

i. Kovanlarda bakım işleri devam eder. Soğuk bölgelerde kovan ağızları daraltırılır.
ii. Çeşitli arı hastalık zararlıları ile mücadele edilir.
iii. Bal hasadı devam eder. Soğuk başlayan bölgelerde kovanlarda kışlık yem durumları kontrol edilir.
Ekim Ayı Hayvancılık Takvimi

Sığırcılık

i. Şap ve yanıkara aşıları yapılır.
ii. Tüberküloz, paratüberküloz testleri ve brucellosis yönünden serolojik yoklamalar yapılır.
iii. Çevrede görülen salgın hastalıklara karşı gerekli tedbirler alınır.
iv. Ay içinde nokra mücadelesi yapılır.
v. Genç hayvanlar ile yaşlılar ayrı meralarda otlatılır, ayrı ahırlarda barındırılır.
vi. Aylık verim kontrolleri yapılarak kayıtları tutulur.

Koyunculuk

i. Doğum için gereken hazırlıklar tamamlanır.
ii. Gebeliği ilerlemiş koyunlara, meradan yeteri kadar faydalanamadıkları takdirde yem takviyesi yapılır.
iii.Yavru atımı görüldüğünde bu koyunlar derhal tecrit edilir. Atılan yavru ve anadan alınan marazi maddelerin laboratuvarda yapılacak muayeneleri sonucunda, salgın bir hastalık tesbit edilmişse bu hastalık türüne göre gerekli işlemler uygulanır.

Tavukçuluk

i. Bu ayda tüy dökümüne giren tavukların damızlıkta kalması gerekir. Kusurlu görülen tavuklar ve yumurta verimine geçmemişler ay sonundan itibaren damızlıktan çıkarılabilir.
ii. Kümesteki ışıklandırma bir program dahilinde düzenlenmelidir. Aydınlatma süresince follukların biraz loş ışıklı tutulmasında fayda vardır.
iii. Piliç ve tavuklar arasında herhangi bir salgın hastalığın çıkmaması için koruyucu önlemler alınır.
iv. Kümeslerde kış mevsimi için gerekli önlemler alınır, hazırlıklar tamamlanır.
v. Yetiştirme kayıtları tutulur.

Arıcılık

i. Bal hasadı bu ay bitirilir. Ambalajlanarak piyasaya sevkedilir.
ii. Kovanlar soğuk bölgelerde kışlık yerlerine nakledilir. Kış dinlenmesine bırakılmadan önce temizlenir, içindeki yabancı maddeler atılır.
iii. Arılarda görülebilecek hastalıklara karşı mücadele yapılır.
Kasım Ayı Hayvancılık Takvimi

Sığırcılık

i. Tohumlama hizmetlerine devam edilir.
ii. Mevsim ve işletme koşullarına göre, yem değişikliğine hayvan alıştırılarak geçilir.
iii. Gebeliğin son üç ayında, ananın daha yoğun bir şekilde beslenmesine çalışılır. (Süt verimine göre yem verilmeli, kesif yem miktarı titizlikle dengelenmelidir.)
iv. Doğum sonrası görülebilecek meme iltihabı ve diğer hastalıklara bir önlem olarak, gebe analara antibiyotik kürü uygulanmalı ve yemlere mineral karması ilave edilmelidir.
v. Bu ayın ortalarına kadar nokra mücadelesi yapılır.

Koyunculuk

i. Bu ayda düşük rakımlı yörelerde koyunların doğumları başlar. Kuzulama tarihi çok yakın olan analar, ağıl yakınlarında meralandırılır. İyi ve uygun bir bakım ve beslenmeyle koyunlar doğum için yüksek bir kondisyonda tutulur.
ii. Doğan kuzular, hemen ayrı temiz bir bölmeye alınır. Göbek kordonu tentürdiyota batırılır. Birkaç gün bu işleme devam edilerek, gazlı bez ile bağlı tutulur.
iii. Belirgin bir kuzu ishali görüldüğünde derhal koruyucu önlemler alınır. Gerekli görülürse septisemi serumu uygulanır.
iv. Hayvanları hastalıklardan korumak için ağılların teknik ve hijyenik koşullara uygun olması sağlanır.

Tavukçuluk

i. Kümes içi sıcaklığı hiçbir şekilde 7°C civarlarına kadar düşürülmemeli, 13-23°C arasında tutulmalıdır. Gerektiğinde, kümes herhangi bir sistemle ısıtılmalıdır. Pencere ve bacalar havanın ve rüzgarların durumuna göre ayarlanmalıdır. (Havalandırmada tavuklar soğuk hava akımlarından korunmalıdır.)
ii. İç ve dış parazit durumu titizlikle izlenmelidir.
iii. Suni ışıklandırma süresi 17 saatte tamamlanmalıdır.

Arıcılık

i. Arılar yeteri kadar besin bırakılmış kovanlarda kış uykusuna bırakılır.
ii. Hasad edilmiş ballar piyasaya sevkedilir.
Aralık Ayı Hayvancılık Takvimi

Sığırcılık

i. Değişen hava durumuna göre, ahır iç sıcaklığı en az 15-20°C olacak şekilde, kapı ve pencereler kapatılır. Yataklıklar sık sık değiştirilip, yerine kuru iki kat yataklık serilir.
ii. Hasta olan hayvanlar tecrit bölmesine alınır. Salgın hastalık görüldüğünde, gerektiği şekilde işlemler yapılır.
iii. Hayvanların kışlık yem, ot ve yataklık muhafaza yerleri, kar ve yağmur suları girmeyecek şekilde kapalı tutulur. Bu konuda gerektiğinde ahır tavanı çatı aralığından faydalanılabilir.
iv. Damızlık kadronun %10'u kasaplık, %10'u da damızlık olarak satılacak şekilde ayarlanarak, yeni yetiştirme yılına geçilir.
v. Hayvanların yaşama ve verim payları çok iyi hesap edilmeli, içinde gerekli enerji ve mineral maddeleri bulunduran kaliteli yemlerle beslenmelidir.
vi. Yıl sonunda mali hesaplar çıkarılır.

Koyunculuk

i. Doğum devam eder, doğan kuzular kuzuluklara alınır. Günlük zorunlu bakımları yapılan kuzular sabah ve akşam analarına emzirilir.
ii. Doğan kuzuların, gerekirse ektima aşıları ile septisemi serumları uygulanır. Numaralama ve kuyruk kesme işlemleri tamamlanır.
iii. Gebe ve doğum yapan koyunlara, ilave kesif yem verilir. İyi havalarda koyunlar meraya çıkarılır. Güneşli ve yağışsız günlerde yemleme işlemi ağıl dışında yapılır.
iv. Damızlık kadro içinde bir tarama yapılarak, kasaplık koyun materyali ayrılıp satışa götürülür.
v. Ay sonunda o yılı içeren mali hesaplar çıkarılır. Buna göre, yeni program yapılır.

Tavukçuluk

i. Tavukların gelişmeleri ve verimleri sık sık kontrol edilir. Gelişme geriliği ve düşkünlük varsa, yem ve yemlemede bir aksaklık olduğu veya bir hastalık çıktığı sonucuna varılır.
ii. Kümes içi ısısı ayarlanır. Rutubetin normal düzeyde olmasına özen gösterilir. Gerektiğinde, duvar ve taban izolasyonları yapılır.
iii. Hasta, sakat, soluk ibikli ve göz doldurmayan hayvanlar derhal ayrılıp satılır.
iv. Tavuklar arasında gagalama durumu varsa, tavukların gagaları kesilir. Ayrıca bir nedeni olup olmadığı incelenip, diğer önlemler alınır.
v. Tavuklara istiridye kabuğu veya taş kırıntıları verilmeli, altlıkların kuru olması sağlanmalıdır.
vi. Tavukların ikinci devre yumurtlamaya başlatılmasından önce, tavuklar newcastle (yalancı veba) hastalığına karşı aşılanmalı, gerekiyorsa ibikleri kesilmelidir.
vii. Ay sonunda, yılın mali hesapları çıkarılır. Buna göre, yeni yılın plan ve programları yapılır.

Arıcılık

i. Arılar kovanlarda kış dinlenmesine terk edilir.
ii. Kovanların sağlam ve temiz olmasına dikkat edilmelidir.
Yayını paylaş:
author

Hakkımda

Ben Veteriner Hekim Onur Çelikörs, 1989 yılında Ankara'da dünyaya geldim. Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi'nden 2011 yılında mezun oldum ve yüksek lisansımı 2014 yılında Zootekni Anabilim Dalı'nda tamamlayarak Ziraat Yüksek Mühendisi unvanı aldım. Askerlik görevimi yerine getirdikten sonra, Ankara Üniversitesi Veteriner Fakültesi'nde başladığım Veteriner Hekimliği eğitimimi 2020 yılında tamamladım. Bu web sitesinde hayvan sağlığı ve hayvansal üretim konularında yazılarımı yayınlıyorum.

0 yorum:

Yorum Gönderme