Onur Çelikörs | Veteriner Hekim

Kediler ve köpekler için aşı takvimi

Kediler ve köpekler için aşılama, evcil dostlarımızın enfeksiyöz hastalıklardan korunması için en güvenli ve ucuz yöntemlerden biridir. Ayrıca viral hastalıkların doğrudan bir tedavisi bulunmadığı için aşılama en kolay korunma yoludur.

Yavru kedi ne zaman eve getirilebilir?

Bu dünyada yavru kedilerden daha sevimli bir şey olabilir mi? İlginç tuhaflıkları ve minik miyavlamaları onları eve götürmek isteyen kedi severler için karşı konulmaz kılıyor. Ancak ailenize genç bir kedi yavrusu eklemek için acele etmeden önce şunu unutmayın; yavru kediler annelerinden çok erken ayrıldığında, bunun olumsuz sonuçları bir ömür boyu sürebilir.

Köpek besleme ilkeleri ve mama seçimi

Köpekleri daha doğru beslemek için her gün yeni şeyler öğrenmeye devam ediyoruz. Yaklaşık 40 yıl önce sadece et ile köpeklerin sağlıklı şekilde beslenebilecekleri düşünülüyordu. Çünkü büyük çoğunluk köpeklerin etobur olduklarını zannediyordu. Günümüze kadar evcil hayvan maması üreticilerinin de bilgileri değişti.

Kedi ırkları: British shorthair

British Shorthair, kısa, yoğun ve su geçirmez tüylere, kalın bacaklara ve küt uçlu bir kuyruğa sahip, güçlü görünümlü büyük bir kedidir. Kısa, kalın bir boynunun üzerinde geniş bir yüze ve büyük yuvarlak gözlere sahiptir. Kedi dünyasının Bulldog'u olarak tanımlanabilir.

Kuş eğitimi için 5 temel öneri

Daha önce bir köpek sahibi olduysanız, muhtemelen ona otur, kalk ve gel gibi tüm temel bilgileri öğreterek eğitim verdiniz. Evcil kuşunuz için de aynısını yapmanız gerektiğini biliyor muydunuz? Kuşunuzu eğiterek, hangi davranışları sevdiğinizi ve nasıl davranması gerektiğini öğretebilirsiniz.

Sığırlarda lenf yumrularının palpasyonu

Lenf yumruları (lymphonodi, nodi lyphatici) vücudun belirli bölgelerinde yer alan, ortalama 1-2 cm. uzunluğunda, yuvarlak ya da fasulye şeklindeki oluşumlardır. Lenf sisteminin muayenesi, palpe edilebilen lenf düğümlerinin inspeksiyonu ve palpasyonuyla yapılır. Ayrıca lenf düğümüne lokalize olan hastalıklardan şüphe duyulduğunda lökosit sayımı ve serolojik muayenelere de başvurulur.

Sığırlarda suni tohumlama

Hayvansal üretimin artırılmasının bugün için geçerli iki yolu vardır. Bunlar; birim başına düşen verimi artırmak ve yüksek verimli ırkların devamlılığını sağlamaktır. Suni tohumlama bunları sağlamak için kullanılabilecek en ekonomik ve etkili yolların başında gelir.

Keçi Irkları: Ankara Keçisi


Birçok ülkede "mohair" olarak adlandırılan tiftik, bütün dünyaya Türkiye'den yayılan Ankara keçisinin ürünüdür. Ankara keçisi, 13. yüzyılda Hazar Denizi’nin doğusundan Anadolu’ya Türkler tarafından getirilmiştir. Ankara keçisi, büyük çoğunluğu Ankara başta olmak üzere İç Anadolu bölgesinde ve Türkiye genelinde Konya, Karaman, Eskişehir, Afyon, Çankırı, Çorum, Kastamonu, Kırşehir, Kütahya, Niğde, Yozgat, Bolu, Siirt, Mardin, Bitlis ve Van illerinde yetiştirilir. Tipik ırk özelliklerini üzerinde toplayan en saf örnekler Ankara Yöresinde yetiştirilmektedir. Ankara keçisi, Ankara’nın tüm ilçelerinde yetiştirilmekle birlikte, en çok ürün alınan ilçeler Ayaş, Beypazarı, Güdül ve Nallıhan ilçeleridir. Başlıca verim yönü tiftik olmakla birlikte et veriminden de yararlanılır.


Vücut küçük yapılı, ince ve zariftir. Başın yandan görünüşü dişilerde hafif içbükey ya da düz, tekelerde ise dışbükeydir. Sağrı omuzdan biraz yüksek, arka bacaklar önlerden biraz daha uzundur. Yüz ve bacaklar dışında bütün bedeni tarsal ve carpal eklemlere kadar ince yumuşak parlak ve lüleli tiftikle örtülüdür. Vücut rengi beyazdır. Daha az olarak krem, sarı, gümüşi gri, kahverengi ve siyah renkte olanlarına da rastlanır. Erkek ve dişiler boynuzludur. Boynuz yapısı erkeklerde burgu şeklinde kuvvetli, uzun ve geriye doğru hafifçe kıvrık, dişilerde ise daha zayıf, kısa ve arkaya kıvrıktır.

Irka Özgü Ayırıcı Özellikler

Geç gelişen bir ırktır. Analık içgüdüsü iyi gelişmiştir. Doğumu yaklaşan bazı keçilerin başka oğlakları sahiplendikleri görülür. Uzun yol yürümeye elverişlidir. En önemli verimi tiftiktir. Kaşmir, alpaka, devetüyü, keçi kılı vb. hayvansal elyafın ilk sıralarında yer alır. Tiftik sağlam, elastik, ince, nemi çekme ve iyi boya alması özelliğiyle, tekstil ve triko sanayinin önemli bir hammaddesidir. Bir tekstil elyafı olmasına karşın, genelde dokuma sanayinde saf olarak kullanılmaz. Pamuk, yün, tabii ve akrilik gibi suni elyaflarla değişik oranlarda karıştırılarak kullanılır. En büyük tüketimi tekstil sanayisindedir. Kumaşlarda, lüks battaniyelerde, halıcılıkta, dokuma endüstrisinde, peruk ve oyuncak sanayisinde ve paraşüt ipi yapımında kullanılır. Tiftik keçileri genellikle sağılmazlar. Sağıldığında bir laktasyon döneminde oğlağın emdiği hariç 25-50 kg’a kadar süt verebilirler. Etleri gevrek ve lezzetli olduğundan özellikle oğlaklarına talep fazladır. Döl verimleri düşüktür. Oğlaklama oranı %80, ikizlik oranı %1 kadardır.

Yetiştirme Koşulları

Ankara keçisi yetiştiriciliği dünyada yaygın olarak yapılmaktadır. Türkiye’de ise üretimi ekonomik olmadığı için azalırken, günümüzde gen kaynağını koruma programları devreye girmiştir. Özel bakım ve besleme istemez. Kışın basit, üç yanı kapalı sundurma ya da kapalı ağıllarda, diğer mevsimlerde açık alanlarda barındırılır. Sarp kayalık ve engebeli arazilerde rahatlıkla yetiştirilir. Sürü idaresi kolaydır. Ani yem değişikliklerine karşı dirençlidir.

Vücut Ölçüleri ve Verim Özellikleri Erkek Dişi
Cidago Yüksekliği (cm) 66 51
Vücut Uzunluğu (cm) 67 58
Doğum Ağırlığı (kg) 2.7 2.5
Ergin Canlı Ağırlık (kg) 45 35
Günlük Canlı Ağırlık Artışı (g) 110 -
Laktasyon Süt Verimi (lt) - 25-50
Tiftik Verimi (kg) - 2.8
Lüle Uzunluğu (cm) - 15
Damızlıkta Kullanma Yaşı (ay) - 18

Keçi Irkları: Kıl Keçisi


Kıl keçisi; adi keçi ve kara keçi isimleriyle de bilinir. Yayılma alanı; Ege ve Akdeniz Bölgesi sahil kuşağı, Marmara bölgesi, Güneydoğu Anadolu, Doğu Anadolu, ve İç Anadolu Bölgesi'dir. Kombine verimli olup, öncelik sırasıyla süt, et ve kıl verimine sahiptir.


Genellikle vücut orta irilikte olmakla birlikte, bölgeden bölgeye büyük farklılıklar göstermektedir. Rengin genellikle siyah olması nedeniyle bazı bölgelerde kara keçi olarak adlandırılmaktadır. Bununla birlikte gri, kahverengi, mavi alaca ve kır renkli olanları da görülür. Tek renkli siyah bireylerde yüzde iki taraflı ağza kadar inen kahverengi veya beyaz lekelerle, bacak uçları ve süt aynası çevresindeki renk açılması yaygındır. Deri rengi koyudur. Erkekler ve dişiler çoğunlukla boynuzludur. Boynuzlar erkeklerde gelişmiştir, boynuz uçları arasındaki mesafe 60-70 cm’ye ulaşabilmektedir. Boynuz, dişilerde geriye doğru kıvrılmakta bazen bir iki kıvrım yapabilmektedir ve erkeklerinkine göre daha zariftir. Boynuz kesiti oval veya yuvarlaktır.

Irka Özgü Ayırıcı Özellikler

Anadolu’nun her türlü iklim ve arazi koşullarına adapte olmuş, kötü bakım ve besleme koşullarında yetiştirilebilen, sağlam vücut yapılı, hastalıklara karşı dirençli, sıcak ve soğuğa karşı dayanıklı bir ırktır. Fundalık ve makiliklerden en iyi faydalanabilen, yürüme yeteneği iyi, meyilli ve kayalık araziye iyi tırmanabilen bir ırktır.

Yetiştirme Koşulları

Yılın hemen tamamında merada barındırılabilir. Genellikle yüksek rakımlı orman içi ve orman kenarı köy ve mezralarında, bölgelerinde bulunan fundalıklar, çalı formundaki bitkiler, orman içi meralar, anızlar ve nadasa bırakılmış alanlardaki otlarla neredeyse masrafsız bir şekilde yetiştirilir.

Vücut Ölçüleri ve Verim Özellikleri Erkek Dişi
Cidago Yüksekliği (cm) 82 69
Vücut Uzunluğu (cm) 77 68
Doğum Ağırlığı (kg) 3.4 2.5
Ergin Canlı Ağırlık (kg) 45-90 40-65
Günlük Canlı Ağırlık Artışı (g) 160 -
Laktasyon Süt Verimi (lt) - 98
Laktasyon Süresi (gün) - 183
Üst Kaba Kıl / Kaşmir (g) - 410/46
Damızlıkta Kullanma Yaşı (ay) - 18-20

Keçi Irkları: Norduz Keçisi


Norduz keçisi, Van ili Gürpınar ilçesi köylerinde "Norduz" olarak tanınan yörede yetiştirilir. Bu ırkın kaşmir keçisi adıyla bilinen Morghose keçisinin yerli keçi ırkları ile doğal melezlemesi sonucu ortaya çıktığı sanılmaktadır. Kombine, süt, et ve kıl vermine sahiptir.


Vücut orta iriliktedir. Baş orta büyüklükte, düzgün, kulaklar sarkıktır. Esas renk siyah olmakla beraber, beyaz, krem, siyah beyaz, gri, kül, kahverengi ve sütlü kahve renkliler de görülür. Erkekler boynuzludur, boynuzlar uzun, sağlam, yukarı doğru ve her iki yanda arkaya doğru hafif eğimlidir. Uzun ve güçlü boynuzları tekelere görkemli bir görünüm kazandırmaktadır. Dişiler genel olarak boynuzsuzdur, boynuzlu dişilerin boynuz yapısı erkeklere göre daha küçük ve incedir. Bazen spiral şekilde aşağı doğru eğimlidir.

Yetiştirme Koşulları

Engebeli ve eğimli arazi yapısına sahip, bitki örtüsü ve su kaynaklarınca zengin olan Norduz Bölgesi’ndeki alçak ve yüksek otlaklarda yetiştirilmektedir. Kar yağışının yoğun ve sıcaklığın düşük olduğu kış aylarında ağılda saman ve kesif yemle beslenmektedir.

Vücut Ölçüleri ve Verim Özellikleri Erkek Dişi
Cidago Yüksekliği (cm) 81 65
Vücut Uzunluğu (cm) 77 68
Doğum Ağırlığı (kg) 3.0 2.7
Ergin Canlı Ağırlık (kg) 58 48
Günlük Canlı Ağırlık Artışı (g) 133 -
Laktasyon Süt Verimi (lt) - 95
Oğlak Karkas Ağırlığı (kg) - 11
Damızlıkta Kullanma Yaşı (ay) - 18

Keçi Irkları: Kilis Keçisi


Kilis keçisi; Kilis, Gaziantep, Hatay ve Urfa illeri çevresinde yaygın olarak yetiştirilmektedir. Süt ve et kombine verime sahip bir keçi ırkıdır. Yerli keçi ırkları içerisinde süt verimi yüksek olan bir ırktır. Kötü çevre koşullarına ve hastalıklara dayanıklıdır.


Vücut orta iri ve uzun yapılıdır. Göğüs ve sağrı iyi gelişmiştir. Sırt hattı düzdür. Boyun uzundur. Kilis yöresinde yetiştirilenler genellikle dışbükey bir baş profiline sahip iken, Hatay ilindeki keçilerde baş profili düzdür. Çok iri sarkık kulaklıdır. Kulak uzunluğu ortalama 28 cm dir. Çoğunlukla çene altında bir çift küpe bulunmaktadır. Vücut rengi çoğunlukla siyah olmasına rağmen, koyu kestane, kır, kızıl-kahve renkler ile lokal beyaz lekelere de rastlanabilmektedir. Baş ve kulaklar, vücut renginde olduğu gibi kimilerinde tamamıyla siyah iken, kimilerinde kırçıl veya kahverengi akıtmalı olabilmektedir. Boynuzlu ve boynuzsuz olanları mevcuttur. Erkekleri kalın, kuvvetli ve uzun, dişileri kısa, ince ve geriye kıvrık boynuzludur. Çok iyi gelişmiş, sarkık meme tipindedir. Meme lobları belirgin derecede ayrılmış, meme başları yana doğru dönüktür.

Irka Özgü Ayrıcı Özellikler

Sağlam vücut yapılı, engebeli arazilerde uzun yürüyüş kabiliyetli, sıcak ve soğuğa dayanıklı ve hastalıklara karşı dirençlidir. Sütü özellikle Maraş dondurması üreticileri tarafından tercih edilir.

Yetiştirme Koşulları

Aile sürülerinde bağ bahçe çevresinde 2-10 başlık, ticari olarak da 20-200 başlık sürüler halinde yetiştirilir. Yaz ve bahar aylarında otlatılmak üzere Osmaniye, Adana ve Mersin illerine götürülür.

Vücut Ölçüleri ve Verim Özellikleri Erkek Dişi
Cidago Yüksekliği (cm) 70 67
Vücut Uzunluğu (cm) 69 66
Doğum Ağırlığı (kg) 3.0 2.8
Ergin Canlı Ağırlık (kg) 60 40
Laktasyon Süt Verimi (lt) - 217
Laktasyon Süresi (gün) - 227
Kıl Verimi (g) - 550
Damızlıkta Kullanma Yaşı (ay) - 16

Keçi Irkları: Honamlı Keçisi


Göçer yetiştiricilerin (Yörük) uzun yıllardır yetiştiricilik tercihleri sonucu oluşmuş bir ırktır. Honamlı keçisi,  Honamlı Yörükleri tarafından Toros Dağları eteklerinde günümüze kadar saf olarak yetiştirilmiş ve korunmuştur. Esas yetiştirme yeri Antalya olmakla birlikte, Isparta, Konya, Burdur ve Mersin illerinin Toros Dağları eteklerinde yayılma alanı bulmuştur. Kombine; et, süt ve kıl verimli bir keçi ırkıdır.


Vücut iri, uzun ve yüksek yapılıdır. Kaba ve ince kılları, kıl keçiye oranla daha kısadır. Ayrıca kuyruk yapıları da Kıl keçilerinden daha uzun ve püskül görünümüne sahiptir. Genellikle siyah renkli olmakla birlikte beyaz lekelere, kızıl ve gri renkte olanlarına da rastlanmaktadır. Siyah renklilerde yüzün iki tarafında ağza kadar inen kahverengi veya beyaz akıtma bulunmakta, bacak uçları ve süt aynası çevresinde renk daha açık olmaktadır. Deri koyu renklidir. Erkek ve dişiler genellikle boynuzludur. Tekelerde boynuzlar dişilere göre daha iyi gelişmiştir. Boynuz kendi ekseni etrafında kıvrımlı, kulakların etrafında geriye doğru yay çizer, uçları aşağı ve öne doğru uzar.

Irka Özgü Ayırıcı Özellikler

İri cüsseli, yüksek bacaklıdır. Alt çene üst çeneden uzundur. Gözleri belirgin bir şekilde iri ve canlıdır. Kulaklar küçük ve kalındır. Burun belirgin bir şekilde dışbükeydir. Uysal ve insana çok yakın bir ırktır. Eritrositleri diğer keçi ırklarına göre daha küçüktür, buna karşılık hemoglobin konsantrasyonları daha yüksektir. Koruma sürülerinde oğlakların mera şartlarında büyüme özellikleri tatmin edici seviyededir. Eti ve peyniri rağbet edilen ürünlerdir. Kıllarından kıl çadırı ve çorap örülmektedir.

Yetiştirme Koşulları

Geniş ölçüde, Akdeniz bölgesinde Yörükler tarafından, bölgelerinde bulunan fundalıklar, çalı formundaki bitkiler, orman içi meralar, anızlar ve nadasa bırakılmış alanlardaki otlarla neredeyse masrafsız bir şekilde yetiştirilir. Yılın hemen tamamında merada barındırılabilen bir ırktır. Bununla birlikte ağız yapılarından dolayı zayıf meralardan yeteri kadar yararlanamaz. Zengin mera veya ek yemleme olanağına sahip işletmelerde başarıyla yetiştirilmektedir.

Vücut Ölçüleri ve Verim Özellikleri Erkek Dişi
Cidago Yüksekliği (cm) 91 85
Vücut Uzunluğu (cm) 93 84
Doğum Ağırlığı (kg) 3.5 3.0
Ergin Canlı Ağırlık (kg) 97 72
Günlük Canlı Ağırlık Artışı (g) 200-250 -
Laktasyon Süt Verimi (lt) - 175
Laktasyon Süresi (gün) - 270
Kıl Verimi (g) - 500-600
Oğlak Karkas Ağırlığı (kg) - 20-23
Damızlıkta Kullanma Yaşı (ay) - 18-20